Informacja z działalności Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w 2025 roku

 

1/ Gromadzenie i opracowanie zbiorów

Gromadzenie zbiorów odbywa się poprzez:

• zakup nowości wydawniczych, w tym wydawnictw multimedialnych i druków XIX-XXI-w. oraz czasopism ze środków własnych instytucji, dotacji celowej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN), środków pozyskanych od sponsorów; zakupy realizowane były w hurtowniach książek, w wydawnictwach, a także w księgarniach, antykwariatach, na targach książki oraz od osób prywatnych;
• gromadzenie zbiorów regionalnych, w tym książek i czasopism regionalnych poprzez egzemplarz obowiązkowy, zamówienia u wydawców, zakupy w antykwariatach i u osób prywatnych;
• zakup zbiorów specjalnych: starodruków i zabytkowej kartografii regionalnej, rękopisów, dokumentów ikonograficznych;
• prenumerata ogólnopolskich i regionalnych wydawnictw ciągłych – czasopism i wydawnictw zbiorowych;
• przyjmowanie darów od wydawców i czytelników;
• uzupełnianie zbiorów poprzez kompletowanie i zakupy braków w seriach wydawniczych oraz wydawnictwach tomowych.

W 2025 roku do zbiorów Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (dalej WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze) zakupiono:

• książki 5 775 wol. książek – 172 313,55 zł
• zbiory multimedialne    687 wol. – 21 460,19 zł
• notacje muzyczne      59 wol. – 1 993,22 zł
• kartografia        1 egz. – 330 zł            
• czasopisma i wydawnictwa zbiorowe   162 egz. – 59 934,76 zł 

Ogółem zakup materiałów bibliotecznych w 2025 roku: 6 684 wol., egz., jedn. inw. o wartości 256 031,72 zł, na co składały się następujące kwoty:

• 2 116 wol. o wartości 98 557,00 zł dotacja MKiDN,
• 157 474,72 zł środki własne w tym 50 000 zł wkładu własnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego, 75 000 zł Urzędu Miasta Zielona Góra oraz 1500 zł Spółdzielni Mieszkaniowej „Zacisze” w Zielonej Górze.

Wskaźnik zakupu zbiorów za 2025 rok wynosił 4,82 wol./100 mieszk. (2024 rok – 3,72 wol./100 mieszk.; 2023 rok – 2,52 wol.; 2022 – 3,08 wol.; 2021 – 3,93 wol.; 2020 – 4,39 wol.; 2019 – 4,46 wol.; 2018 – 4,08 wol.; 2017 – 3,53 wol.; 2016 rok – 3,07 wol.; 2015 – 2,43 wol.; 2014 – 3,7 wol.; 2013 – 3,4 wol.; 2012 – 2,4 wol.; 2011 – 2,6 wol.; 2010 – 4,4 wol.; 2009 – 7,0 wol.; 2008 – 7,64 wol.; 2007 – 8,65 wol.). Jego wysokość odbiega od wcześniej ustalonej normy zakupu 18 wol./100 mieszk. Widoczny wzrost wskaźnika wynika z przyznanych środków na zakup nowości wydawniczych przez Urząd Miasta Zielona Góra oraz Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Środki finansowe przyznane na zakup nowości są jednak nadal niewystarczające, aby zbliżyć się do ustalonych norm.

Tytułem darów, egzemplarza obowiązkowego i innych form nabycia zgromadzono 6 168 wol. o wartości 196 428.83 zł, w tym:

• 126 wol. (dary) – 3 450,59 zł sponsorzy (Zakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa „Zastal” w Zielonej Górze),
• 318 wol. (dary) – 9 602,72 zł – dary ze zbiórki publicznej prowadzonej przez Zarząd Oddziału Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich (dalej: SBP) w Zielonej Górze na rzecz WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

              oraz 807 jedn. inw. zbiorów specjalnych o wartości 200 750 zł, w tym:

• 74 jedn. inw. kartografia o wartości 760,00 zł,
• 636 jedn. inw. grafika o wartości 23 610,00 zł,
• 18 inw. ekslibrisy o wartości 490,00 zł,
• 44 jedn. inw. obrazy o wartości 165 000,00 zł,
• 12 jedn. inw. starodruki o wartości 10 600,00 zł
• 23 jedn. inw. rysunków satyrycznych o wartości 290,00 zł.

Stan baz katalogowych Biblioteki na koniec 2025 roku:

• baza katalogowa książek                 682 276 wol.,
• baza katalogowa zbiorów specjalnych   30 905 jedn. inw.,
• baza katalogowa czasopism     4 583 tytuły tj. 68 131 jedn. inw.,
• stan bazy wydawnictw multimedialnych                   30 347 jedn. inw.,
• stan bazy notacji muzycznych     6 551 tytułów tj. 7 098 jedn. inw.,
• dokumenty życia społecznego   49 095 inw.,
• baza „Bibliografia Ziemi Lubuskiej”                 147 668 opisów bibliograficznych,
• baza komputerowa Zbiorów Zabezpieczonych   13 545 wol.,
• baza Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej   41 277 pozycje.

Książki są klasyfikowane w dwóch systemach: UKD i klasyfikacji przedmiotowej wg Deskryptorów Biblioteki Narodowej (DBN). Uzupełniano komputerową bazę danych szczegółowym opisem wg wytycznych Biblioteki Narodowej (BN).

Na bieżąco aktualizowano zbiory poprzez selekcję książek nieczytanych i zniszczonych we wszystkich agendach udostępniania.

Ubytkowano w księgach inwentarzowych 13 405 wol. na kwotę 216 066,06 zł, w tym:

• w części wojewódzkiej – gmach główny i Lubuskie Laboratorium Książki 6 625 wol. na kwotę 116 418,48 zł;
• filii miejskich 6 549 wol. na kwotę 99 211,11 zł;
• broszury 231 wol. na kwotę 436,47 zł.

Z bazy komputerowej ubytkowano 13 405 wol.

W 2025 roku przeprowadzono 6 skontrów w: Filii nr 2, Filii nr 6, Filii nr 12, Mediatece „Szklana Pułapka”, Dziale Informacji Regionalnej i Bibliograficznej, Wypożyczalni Głównej.

Przyjęto ok. 10 000 wol. darów od czytelników. Po ich selekcji, część przekazano do opracowania w celu włączenia do księgozbioru, część na akcję „Uwolnij książkę”. Na bieżąco wycofane lub zbędne zbiory przeznaczano do dystrybucji w ramach bookcrossingu, filmcrossingu, gamecrossingu.

Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa (ZBC), współtworzona od 2006 roku z Biblioteką Uniwersytetu Zielonogórskiego, wzbogaciła się w 2025 roku łącznie o 4 578 publikacji ze zbiorów WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Przykładowo w 2025 roku wprowadzono do ZBC 4 200 pozycji pozyskanych w ramach projektu „Digitalizacja Sorauer Wochenblatt z lat 1824-1898 ze zbiorów Biblioteki Norwida i starodruków ze zbiorów Seminarium w Paradyżu – I etap”. Ponadto wprowadzono do ZBC kolejne numery czasopism „Pro Libris. Lubuskiego Pisma Literacko-Kulturalnego” i „Zielonogórskich Studiów Bibliotekoznawczych” oraz kolekcje rysunków z poszczególnych edycji konkursu „Otwarty Międzynarodowy Konkurs na Rysunek Satyryczny”. Procesem digitalizacji objęto zbiory specjalne (grafika, rysunek, starodruki) oraz zbiory regionalne (czasopisma i książki). Liczba wyświetleń tych publikacji w 2025 roku – 1 495 364 (wzrost w stosunku do 2024 roku o 789 335). Łączna liczba wyświetleń od 2005 roku – 97 711 661.

W Pracowni Digitalizacji w 2025 wykonano łącznie 163 020 skanów. W ramach e-usługi Digitalizacja na żądanie zrealizowano 5 700 zamówień od czytelników (wykonano 152 040 skanów).

W ramach konsorcjum utworzonego przez 34 biblioteki południowej części województwa lubuskiego kontynuowano projekt pn. Legimi. Platforma Legimi oferuje dostęp do ponad 100 tys. tytułów audiobooków, ebooków (1120 kodów miesięcznie łącznie, w tym 253 dla czytelników zielonogórskiej Biblioteki). Kontynuowano także projekt Projekt Empik GO – od grudnia 2024 roku oferta została rozszerzona z 50 do 164 PIN'ów dla WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, filii miejskich oraz 8. instytucji (bibliotek) z południowej części województwa lubuskiego (100 kodów dla czytelników zielonogórskiej Biblioteki); obsługa administracyjna wszystkich 9. instytucji w konsorcjum e-book'owym. Platforma Empik GO oferuje dostęp do ponad 100 tys. tytułów audiobooków, ebooków i podcastów. Wśród zasobów obu platform były nowości wydawnicze i klasyka literatury polskiej oraz obcej, dostępne zdalnie na urządzeniach mobilnych: czytnikach, smartfonach, tabletach oraz komputerach stacjonarnych. Z oferty korzystali użytkownicy w każdym wieku; obserwujemy ciągły wzrost czytelników zainteresowanych korzystaniem z Legimi i Empik GO, a miesięczne kody były w całości rozdysponowane w pierwszych dniach ich dystrybuowania.

Ilość zbiorów pozyskanych w 2025 roku:

Zbiory	Część wojewódzka		Filie miejskie		Razem
	wol./jedn. inw./egz.	wartość w zł	wol./jedn. inw./egz.	wartość w zł	wol./jedn. inw./egz.	wartość w zł
Książki	3 999	139 664,37	7 944	229 078,01	11 943	368 742,38
Czasopisma i wyd. zbiorowe	453	41 450,00	45	25 110,76	498	66 560,76
Wydawnictwa multimedialne	699	21 743,74	306	8 338,90	1 005	30 082,64
Notacje muzyczne	104	5 613,22	0	0	104	5 613,22
Razem:	5 255	208 471,33	8 295	262 527,67	13 550	470 999,00
Zbiory specjalne	808	201 080,00	-	-	808	201 080,00
Razem	6063	409 551,33	-	-	14 358	672 079,00
Bazy Legimi/Empik Go	-	-	-	-	467 000	55 848,00
Dokumenty życia społecznego	914	-	-	-	914	-

 

2/ Udostępnianie zbiorów

W gmachu głównym ze zbiorów w 2025 roku można było skorzystać w Wypożyczalni Głównej, Dziale Informacji Regionalnej i Bibliograficznej, Bibliotece Obcojęzycznej, Czytelni Ogólnej z Czytelnią Prasy, Mediatece „Góra Mediów”, Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, Dziale Zbiorów Specjalnych, Dziale Badań Analiz i Metodyki. Dostęp do zbiorów oferowało także 10 filii miejskich.

	Część wojewódzka	Filie miejskie	Legimi/Empik GO	Razem
Liczba czytelników ogółem	10 602	9 182	303	20 087*
Liczba odwiedzin	118 097	92 876	3 474	214 447 **
Wypożyczenia na zewnątrz	184 974	194 391	27 409	406 774***
Wypożyczenia na miejscu	52 074	26 292	-	78 366
Ilość wypożyczeń czasopism na miejscu	9 825	14 723	-	24 548
Ilość udzielonych informacji	119 501	87 317	-	206 818
Ilość korzystających z czytelni internetowych	3 573	1 556	-	5 129

*w tym średnio miesięcznie 303 czytelników Legimi/Empik GO

**w tym 3 474 rozdysponowanych kodów Legimi/Empik GO

***w tym 27 409 książek w ramach usługi Legimi/Empik GO

W WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w 2025 roku zanotowano w stosunku do 2024 roku wzrosty liczby czytelników ogółem (o około 0,60%), wzrost liczby odwiedzin (o około 5,08%), wzrost liczby wypożyczeń na zewnątrz (o około 6,67%), wzrost liczby wypożyczeń na miejscu (o około 18,41%), wzrost ilości wypożyczeń czasopism na miejscu (o około 12,31%), wzrost liczby udzielonych informacji (o około 5,75%), wzrost liczby korzystających z czytelni internetowych (o 8,85%). Odnotowane wzrosty związane były z dobrą polityką Biblioteki w zakresie zakupu zbiorów bibliotecznych oraz dostosowania oferty bibliotecznej do oczekiwań czytelników. Biblioteka starała się również dopasować tematykę wydarzeń kulturalnych do zainteresowań odbiorców. Wszystkie te działania przyczyniły się do odnotowanych wzrostów.

W 2025 roku w ramach wypożyczalni międzybibliotecznej przyjęto 334 zamówienia, w tym: od indywidualnych czytelników – 233 i od bibliotek – 101. Udało się zrealizować 334 zamówienia: od indywidualnych czytelników – 233 (zamówień na książki – 180, kopii artykułów i fragmentów publikacji (skanów) – 50; płyt CD – 3); od bibliotek 101 (zamówień na książki – 79, kopii artykułów i fragmentów publikacji (skanów) – 22).

Wypożyczono na zewnątrz 53 obiekty na 2 wystawy; zrealizowano 100 kwerend i zestawień bibliograficznych na potrzeby instytucji i osób prywatnych. Zarejestrowano wypożyczenia do: Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy – 8 obiektów (Teczka Turnów); Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku – 45 obiektów (projekty ilustracji Jana Marcina Szancera).

Strona www Biblioteki umożliwiała zdalny dostęp do naukowych elektronicznych baz danych (Elsevier, Ebsco, Springer, Web of Knowledge, Web of Science, Nature, Science), polskich i zagranicznych bibliotek cyfrowych, darmowych e-booków, prasy i czasopism. Były to w większości źródła bezpłatne i dostępne nie tylko na miejscu, w bibliotece, ale także zdalnie. Korzystanie z nich nie wymagało rejestracji w Bibliotece.

Ważną rolę w utrzymaniu dostępu do książki odgrywała Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa oraz platformy Legimi i Empik GO.

W 2025 roku z bazy ok. 100 tys. tytułów książek w ramach projektu Legimi i Empik GO bezpłatnie korzystało średnio 303 aktywnych, niepowtarzających się czytelników WiMBP, odbierając co miesiąc darmowe kody w Mediatece „Góra Mediów” oraz większych filiach miejskich – łącznie wydano 3 474 kody. W 2025 roku zarejestrowano 27 409 wypożyczeń książek pobranych z platformy Legimi i Empik GO.

Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa: liczba wyświetleń publikacji w 2025 roku – 1 495 364 (wzrost w stosunku do 2024 roku o 789 335). Łączna liczba wyświetleń od 2005 roku – 97 711 661.

Od wielu lat w Bibliotece realizowana była i jest usługa „Książka na telefon”, w ramach której bibliotekarze nieodpłatnie dostarczają książki czytelnikom nieporuszającym się samodzielnie, chorym, starszym i samotnym. W 2025 roku zrealizowaliśmy 74 wizyty domowe, wypożyczając 794 poz. (książki i audiobooki).

W 2025 roku kontynuowano usługę „Bestseller w 72 h”; to propozycja adresowana do czytelników, którzy lubią być na bieżąco z nowościami wydawniczymi. Czytelnik zgłasza propozycję zakupu książki, która – z założenia – w ciągu 72 godzin trafia do udostępnienia. Zamówień dokonywać można było poprzez stronę internetową lub kontakt telefoniczny z bibliotekarzem. Informacja o pojawieniu się zakupionej publikacji pojawiała się na stronie internetowej oraz w social mediach Biblioteki.

Działania windykacyjne

Realizowano stosowne czynności składające się na proces generowania, wysyłania, przechowywania i weryfikowania pisemnych wezwań do zwrotu materiałów bibliotecznych i uiszczania stosownych opłat kierowanych do użytkowników. W okresie sprawozdawczym wygenerowano, zweryfikowano i skierowano do użytkowników Biblioteki łącznie 280 tego rodzaju wezwań.

W oparciu o uprzednio zebrany i przygotowany materiał dowodowy sporządzono 88 ostatecznych przedsądowych wezwań do zapłaty skierowanych do użytkowników Biblioteki, zalegających ze zwrotem materiałów bibliotecznych. Działania te realizowane były we współpracy z kancelarią prawną (w zakresie przekazywania i prowadzenia zewnętrznej windykacji spraw użytkowników Biblioteki, po wysłaniu ostatecznych przedsądowych wezwań do zapłaty). W okresie sprawozdawczym przekazano do dalszego procedowania w ramach tej ścieżki postępowania 26 spraw nierozliczonych użytkowników.

Składano pozwy w EPU – elektronicznym postepowaniu upominawczym dotyczące nierozliczonych czytelników po wysłaniu ostatecznych wezwań przedsądowych, złożono łącznie na dzień składania sprawozdania 20 spraw tego rodzaju, uzyskano 11 nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym oraz złożono 7 wniosków egzekucyjnych do Komorników Sądowych. W wyniku postepowania 3 sprawy zostały pozytywnie zakończone.

 

3/ Opracowanie i publikowanie bibliografii regionalnych, a także innych materiałów informacyjnych o charakterze regionalnym

Dział Informacji Regionalnej i Bibliograficznej oraz wszystkie agendy udostępniania zbiorów udzielały informacji bibliotecznych i faktograficznych. Realizowane były również kwerendy i zestawienia bibliograficzne oraz formy informacji zbiorowej: wycieczki po Bibliotece i tematyczne wystawy książkowe. W Dziale Informacji Regionalnej i Bibliograficznej tworzony był i jest warsztat informacyjny o regionie w postaci bazy „Bibliografia Ziemi Lubuskiej”, powstającej w oparciu o księgozbiór regionalny, ok. 250 tytułów czasopism ogólnopolskich i lokalnych, a także lubuską kartografię i multimedia.

Do bazy „Bibliografia Ziemi Lubuskiej” obejmującej lata 1985-2025 (w wyborze także publikacje z l. 1945-1985) wprowadzono 677 rekordów bibliograficznych książek i artykułów z czasopism, w tym 225 haseł wzorcowych. Baza jest dostępna online na stronie internetowej Biblioteki. Stan bazy na koniec 2025 roku: 147 668 rekordów (opisów bibliograficznych).

Biblioteka współpracuje z BN w zakresie tworzenia bazy bibliograficznej artykułów z dzienników i tygodników. Bibliografowany był i jest tygodnik „Przegląd” oraz dodatek „Prosto z Polski” będący częścią „Gazety Wyborczej”. Baza dostępna jest na stronie internetowej BN. W 2025 roku opracowano i wprowadzono do bazy BN: „Przegląd” 2025 – 46 numerów, 717 opisów.

Bibliotekarze prowadzili badania w zakresie historii, dziedzictwa i tożsamości Ziemi Lubuskiej oraz narzędzi informacyjnych wykorzystywanych w pracy bibliotekarzy, w szczególności Bibliografii Ziemi Lubuskiej oraz Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej. W 2025 roku drukiem oraz na portalach internetowych ukazało się ok. 76 publikacji, w tym monografie, wydawnictwa zbiorowe i artykuły w czasopismach naukowych, popularnonaukowych, branżowych oraz społeczno-kulturalnych m.in.: „Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne”, „Bibliotekarz Lubuski”, „Biblioteka Publiczna”, „Poradnik Bibliotekarza”, „Adhibenda. Rocznik Archiwum Diecezji w Zielonej Górze, „Filologia Polska. Roczniki naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego”, „Miesięcznik Odra”, „Pegaz Lubuski”, „Rocznik Historii Prasy Polskiej”, „Pasje Literackie”, „Szkice Nadobrzańskie”, „Inspiracje. Pismo literackie Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku”, „Na Winnicy. Magazyn Towarzystwa Miłośników Zielonej Góry „Winnica”, „Wychowawca” jak również „Ziemia Lubuska”. Do druku zostało złożonych kolejnych 18 artykułów.

 

4/ Udzielanie bibliotekom pomocy instrukcyjno-metodycznej i szkoleniowej

Działalność instrukcyjno-metodyczna:

1. Zrealizowano 21 wyjazdów, z czego 12 połączono z instruktażem ogólnym. Były to: wyjazd do Gminy Szczaniec na otwarcie Filii w Smardzewie po modernizacji; wyjazd do Babimostu w związku z otwarciem w nowej lokalizacji Biblioteki Publicznej im. Wiesława Sautera; wyjazd do Biblioteki Publicznej w Sławie - wizytacja Biblioteki w nowej siedzibie połączona z instruktażem dotyczącym, m.in. działalności; wyjazd na spotkania autorskie z prof. dr. hab. Jerzym Bralczykiem – Biblioteka Publiczna im. Eugeniusza Paukszty w Kargowej, Biblioteka Publiczna Gminy Sulechów, Miejska Biblioteka Publiczna w Gubinie; wizyta w Filii w Lubanicach (Gminna Biblioteka Publiczna Gminy Żary z/s w Bieniowie) związana z Galą Czytelnika 2024; wyjazd do Lipinek Łużyckich w związku z konkursem na dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej połączony z wizytacją nowo budowanej siedziby biblioteki; wyjazd na Wschowski Festiwal Kryminału „Oblicza Zbrodni”; udział w XII Sesji Rady Gminy Zabór; udział w seminarium dla bibliotekarzy z powiatu żarskiego i żagańskiego w Bibliotece-Centrum Kultury w Jasieniu ph. „Innowacja, Integracja, Inspiracja”; wyjazd do Miejskiej Biblioteki Publicznej w Nowej Soli na Nowosolski Festiwal Literacki; wyjazd do Biblioteki Publicznej Gminy Sulechów na spotkanie autorskie z Sylwią Kubik; wizytacja placówek oraz punktów bibliotecznych gminy Nowa Sól (Gminna Biblioteka Publiczna w Lipinach, Filie w Lubięcinie i Przyborowie oraz punkty w Kiełczu, Lubieszowie i Wrociszowie) połączona ze spotkaniem ws. likwidacji punktu bibliotecznego we Wrociszowie; wyjazd do Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szprotawie na seminarium dla bibliotekarzy podregionu zielonogórskiego ph. „Biblioteka dla Wszystkich: Spotkania z Literaturą, Historią i Kulturą”; wyjazd do Gminnego Centrum Kultury im. Wilhelma Blanke – Biblioteki Publicznej im. Eugeniusza Paukszty w Kargowej na rozstrzygnięcie XXVI Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Eugeniusza Paukszty; wyjazd na uroczystość odsłonięcia Żarskiej Ławeczki Kultury Janusza Werstlera przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Żarach oraz do Filii w Złotniku Gminnej Biblioteki Publicznej Gminy Żary z/s w Bieniowie na Jubileusz 15-lecia Teatru TAK czy SIAK; wyjazd do Krakowa na konferencję dla moderatorów i koordynatorów Dyskusyjnych Klubów Książki ph. „Dyskusyjne Kluby Książki – tradycja kontra nowoczesność”; wyjazd do Biblioteki – Centrum Kultury w Jasieniu na spotkanie z kadrą bibliotek powiatu żarskiego oraz koncert poezji śpiewanej w wykonaniu zespołu Ponad Chmurami; wyjazd do Lipinek Łużyckich na otwarcie nowej siedziby Gminnej Biblioteki Publicznej w Lipinkach Łużyckich w ramach nowopowstałego Centrum Kulturalno-Ratowniczego; wyjazd na spotkanie autorskie z Anną Rybakiewicz w ramach Dyskusyjnych Klubów Książki (DKK) do Biblioteki Publicznej w Małomicach; wyjazd do Dzietrzychowic na spotkanie w związku z rozpoczęciem przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Dzietrzychowicach pracy w systemie bibliotecznym Prolib w ramach Centrum Przetwarzania Danych Bibliotecznych WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze; wyjazd do Biblioteki – Centrum Kultury w Jasieniu na II Seminarium dla bibliotekarzy i dyrektorów bibliotek z powiatu żarskiego oraz żagańskiego. Ponadto wzięto udział w wyjeździe studyjnym do Gminnej Biblioteki Publicznej w Bogdańcu oraz Miejskiej Biblioteki Publicznej w Witnicy.
2. Wysłano 60 pism, w tym m.in.: 6 listów gratulacyjnych; 2 pisma do dyrektorów bibliotek płd. części woj. lubuskiego oraz 2 pisma do władz samorządowych ws. zaległych kontroli księgozbioru; 5 pism z podziękowaniami za zaproszenia na wydarzenia biblioteczne; 2 z podziękowaniami za zaproszenie na XII sesję Rady Gminy Zabór; 3 rekomendacje na stanowisko kierownicze; 2 pisma wspierające działania kadry bibliotecznej Biblioteki Publicznej w Siedlisku; 1 pismo po seminarium dla bibliotekarzy w Bibliotece – Centrum Kultury w Jasieniu; 1 pismo z prośbą o opinię w sprawie połączenia dwóch bibliotek w Zielonej Górze; 1 pismo z opinią odnośnie zamiaru likwidacji punktu bibliotecznego we Wrociszowie Gminnej Biblioteki Publicznej w Lipinach; 1 pismo do Okręgowego Inspektoratu Pracy w Zielonej Górze odnośnie szkolenia dotyczącego zmian w Kodeksie pracy oraz zagadnieniami dotyczącymi mobbingu i polityki antymobbingowej. W tych pismach znalazły się także wnioski o awanse i dyplomy dla pracowników bibliotek oraz inna korespondencja wynikająca z przepisów ustawowych.
3. Opracowano i przekazano do Biblioteki Narodowej propozycję rozdziału pieniędzy z dotacji celowej MKiDN na zakup nowości dla 32 bibliotek południowej części województwa lubuskiego na rok 2025 w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021-2025, Kierunek interwencji 1.1. Zakup i zdalny dostęp do nowości wydawniczych. Biblioteka Narodowa zaakceptowała w/w podziały kwot. Biblioteki terenowe zostały poinformowane o wysokości dotacji na 2025 rok, w miarę potrzeb przygotowane wnioski sprawdzono pod względem merytorycznym, weryfikowano nieścisłości, wyjaśniono kwestie wątpliwe.
4. Na prośbę Biblioteki Narodowej o interwencję kontaktowano się z bibliotekami w Sławie, Kożuchowie, Tuplicach, Lubrzy i Zaborze ws. niezłożonych sprawozdań za 2024 w K.I.1.1 Zakup i zdalny dostęp do nowości wydawniczych oraz z placówkami w Tuplicach, Nowogrodzie Bobrzańskim i Lubrzy odnośnie niezłożonych wniosków 2025 w K.I.1.1. Zakup i zdalny dostęp do nowości wydawniczych. Konsultowano raporty BP w Łagowie oraz Mediateki w Krośnie Odrzańskim z powodu uchybień w wydatkowaniu środków.
5. Przeprowadzono szkolenie pracowników dot. promocji Biblioteki w Sławie. Udzielono instruktażu i pomocy przy założeniu profilu na Facebooku. Współadministrowano profil w zakresie graficznym i merytorycznym.
6. Na prośbę nowego pracownika Biblioteki Kultury w Iłowej przygotowano oraz przekazano wykaz placówek bibliotecznych w płd. części woj. lubuskiego, w których wykorzystywany był program biblioteczny MAK+. Konsultowano gromadzenie i opracowanie zasobów bibliotecznych, wyjaśniono nieprawidłowości. Biblioteka w 2026 roku dołączy do Centrum Przetwarzania Danych Bibliotecznych WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze i będzie korzystała z systemu PROLIB.
7. Opracowano i przesłano pracownikowi GBP w Wałowicach informacje dotyczące ustawowych wytycznych dot. funkcjonowania bibliotek publicznych, m.in. w odniesieniu do wymiaru zatrudnienia.
8. Pozyskiwano i redagowano teksty nadesłane do publikacji na łamach „Bibliotekarza Lubuskiego”. W 2025 roku ukazał się nr 2/2024-1/2025, do którego pozyskano 30 tekstów. Rozsyłano i przekazywano egzemplarze autorskie.
9. Redagowano i zamieszczano na stronie www.bibliotekarzlubuski.pl informacje dotyczące szkoleń i innych działań dedykowanych bibliotekom oraz relacje/zapowiedzi bibliotecznych przedsięwzięć.
10. Prowadzono i aktualizowano tabelaryczne zestawienia dotyczące zrealizowanych i planowanych kontroli księgozbioru w podległych bibliotekach.
11. Organizowano praktyki oraz przeszkolenia dla nowo zatrudnionych pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Praktyki szkolne, studenckie i zawodowe w 2025 roku odbyło 9 osób.
12. Przekazano do bibliotek oraz autorom publikacji numer nr 2/2024-1/2025 „Bibliotekarza Lubuskiego” (40 egzemplarzy). Do 36 bibliotek terenowych oraz WiMBP przekazano książkę wydaną przez Instytutu Dziedzictwa Historii Sportu pt. Pokonać siebie. Niezwykłe historie niezwykłych ludzi. Natomiast do 44 placówek bibliotecznych trafiły egzemplarze książek pt. Niezwykłe i tajemnicze miejsca w naszych lasach i Niezwykli i tajemniczy ludzie Ziemi Lubuskiej. Biblioteki otrzymały również dwa albumy dotyczące Igrzysk Paraolimpijskich Paryż 2024. Pierwszy pt. Paryż 2024 – niemożliwe nie istnieje trafił do 5. bibliotek, drugi pt. Dyscypliny paraolimpijskie 2024 do 7 placówek bibliotecznych. 8 egzemplarzy książki pt. Mistrz: o twórczości Aleksandra Fredry Dobrochny Ratajczakowej otrzymały 2 biblioteki wraz z filiami.
13. Na bieżąco aktualizowano dane (nazwa placówki, dyrektor/kierownik, adres, telefon, e-mail, strona www, filie) dotyczące bibliotek płd. części woj. lubuskiego zamieszczone na stronie internetowej www.wimbp.zgora.pl, zakładka: Dla Bibliotekarzy (Biblioteki Terenowe).
14. Uzupełniono wykaz publikacji dotyczących zagadnień prawnych w bibliotekach opublikowanych na łamach czasopisma „Bibliotekarz” za rok 2025.
15. Do bibliotek lubuskich wysłano informację o konkursie Redakcji „Poradnika Bibliotekarza” Animacja kultury w bibliotece oraz naborze do specjalnego numeru nt. Stymulowania rozwoju intelektualnego i pobudzania kreatywności dzieci i młodzieży. Teksty konkursowe pozyskiwano do końca maja 2025 roku Przekazano materiał z Centrum Bibliotecznego dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteki Pana Kleksa o sobotnim czytaniu Znani Zielonogórzanie oraz Czytanie na polanie z MBP im. Papuszy w Żaganiu. Do numeru specjalnego przesłano teksty: Empatia na cztery łapy z MBP im. Edwarda Stachury w Nowej Soli, O!czytana rodzina, Miłosz w bibliotece z PBW w Gorzowie.
16. Kilkukrotnie wysyłano do bibliotek terenowych zaproszenie do konkursu „Lubuskie Wawrzyny”. Dwóch autorów zgłosiła m.in. Miejska Biblioteka Publiczna im. Papuszy w Żaganiu. Konkurs promowano na stronie www.bibliotekarzlubuski.pl oraz na FB czasopisma.
17. Zaproszono biblioteki do włączenia się do ogólnopolskiej akcji #TataTeżCzyta 2025 koordynowanej przez wydawnictwo Tatarak i Fundację Powszechnego Czytania (przekazywano broszury Supermoc książek, plakaty informacyjne, notesy, zakładki). Do akcji włączyło się 15 bibliotek południowej części województwa lubuskiego. BP w Łagowie, GBP w Zaborze, Mediateka – Biblioteka Publiczna w Krośnie Odrzańskim, MBP w Szprotawie, MBP im. Papuszy w Żaganiu, MBP w Żarach, BP w Małomicach, B-CK w Jasieniu, MBP im. Edwarda Stachury w Nowej Soli, BP Gminy Sulechów, Centrum Biblioteczne dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteka Pana Kleksa WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, GBP im. Eugeniusza Paukszty w Kargowej, MBP w Łęknicy, GBP w Dzietrzychowicach, BP w Świebodzinie.
18. Efektem współpracy z bibliotekami były artykuły w ogólnopolskiej prasie branżowej promujące sieć biblioteczną podregionu zielonogórskiego: (Dawid Kotlarek, Liryczny Świebodzin 2024 – pięć dni z poezją, sztuką i kreatywnością, „Poradnik Bibliotekarza” 2025, nr 3, s. 29-32; Marzena Cioch-Ciućmańska, Gra miejska w Szprotawie – biblioteczna tradycja, która łączy pokolenia! „Poradnik Bibliotekarza” 2025, nr 7-8, s. 46; Katarzyna Filipczuk, Po nitce do… biblioteki, jako „trzeciego miejsca, „Poradnik Bibliotekarza” 2025, nr 9, s. 35-36. Poza tym na łamach czasopisma „Bibliotekarz” 2025, nr 6, s. 25-31 ukazał się wywiad z Kamillą Marchewską Bibliotekarzem Roku 2024).

Działalność szkoleniowa:

1. Zorganizowano warsztaty dla animatorów/bibliotekarzy pracujących z grupami (13 stycznia 2025 roku). W warsztatach brało udział 19 uczestników. Omawiano następujące zagadnienia:

- Rozwinięcie umiejętności miękkich metodą A. Lowena. Ćwiczenia fizyczne (relaksacyjne) i praca nad oddechem;

- Dobrostan – wprowadzenie do spotkań w kręgu.

2. Zorganizowano dwa webinary ph. „Pełne Półki” z wydawnictwami: Tatarak, Widnokrąg i Wytwórnia: (17 lutego 2025 roku), w których udział wzięły 43 osoby, (17 września 2025 roku) - 44 osoby.
3. Zorganizowano coroczne seminarium dla dyrektorów i kierowników bibliotek publicznych południowej części województwa lubuskiego (19 marca 2025 roku). W spotkaniu uczestniczyło 65 osób. Omawiano następujące zagadnienia: Mobbing i polityka antymobbingowa w środowisku pracy. Zmiany w Kodeksie pracy – Łukasz Szpilski (Okręgowy Inspektorat Pracy w Zielonej Górze); Biblioteka i bibliotekarze w dobie feudalizmu platform cyfrowych – dr hab. Aneta Firlej-Buzon, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego; Oblicza zbrodni. Wschowski Festiwal Kryminałów – Agata Faliszewska (dyrektor BPMiG we Wschowie); Legimi dla bibliotek. Siła technologii, przyjemność czytania – Jakub Frołow (Head of Libraries, Legimi S.A.); Dyskusyjne Kluby Książki w 2025 r. Zgłoszenia. Harmonogram działań – Joanna Kret, Monika Simonjetz (WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze).
4. Konferencja inaugurująca DKK 2025, targi wydawców, spotkanie autorskie z Zofią Mąkosą (24 kwietnia 2025 roku). W wydarzeniu wzięło udział 68 osób.
5. Organizację popularnonaukowej konferencji bibliotekoznawczej ph. „Dzieje bibliotekarstwa i bibliotek oraz bibliotekoznawstwa na Ziemi Lubuskiej”, której towarzyszył wernisaż ekspozycji Perły grafiki książkowej. Wystawa kolekcji Profesora Franciszka Pilarczyka (8 maja 2025 roku). Organizator: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Liczba uczestników: 147, w tym 12 prelegentów.
6. Przygotowano seminaria dla bibliotekarzy powiatów: żarskiego i żagańskiego w Bibliotece – Centrum Kultury w Jasieniu ph. „Innowacja, Integracja, Inspiracja” (30 maja 2025 roku) – 30 osób oraz Biblioteki w erze inteligentnych rozwiązań – mądrzej, bliżej, razem (1 grudnia 2025 roku) – 40 osób. Omawiano następujące zagadnienia: Współpraca z organizacjami, podharcmistrz Teresa Adolińska (ZHP); Marka biblioteki, Katarzyna Hołyst (dyrektor BP w Drezdenku), Łukasz Michałkiewicz (dyrektor B-CK w Jasieniu); Niemożliwe nie istnieje, Jakub Tylman (pedagog, terapeuta, prezenter telewizyjny); Jak kreatywnie wykorzystywać planszówki, Magdalena Śliwak (dyrektor MBP w Żaganiu), Karolina Antoniuk (bibliotekarz MBP w Żaganiu); Kaligram, Natalia Hlynytska (specjalista ds. animacji kulturalnej i upowszechniania kultury (B-CK Jasień); Wartości wypływające z pedagogiki Jasper Juula i ich znaczenie w budowaniu relacji, Grzegorz Witkowski (pedagog i socjoterapeuta); Alnispiracje – biblioteki w erze sztucznej inteligencji, Łukasz Dudzic; Bajkowy tunel wyobraźni, Justyna Hermaszuk, Bożena Maksymowicz (MBP im. Papuszy w Żaganiu); Biblioteka w kryzysie. Jak wyglądają biblioteki w Ukrainie? Natalia Hlynytska (B-CK w Jasieniu).
7. Zorganizowano szkolenie po reinstalacji systemu Prolib: stacjonarne dla pracowników WiMBP prowadzone było przez Justynę Hołody z WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze; webinarium online z przedstawicielem firmy SIGNITY Krzysztofem Henne adresowane było dla wszystkich zainteresowanych, w tym kadry bibliotek podregionu pracujących w systemie PROLIB lub nim zainteresowanych (25 czerwca 2025 roku).
8. Przygotowano seminarium dla bibliotekarzy z płd. części woj. lubuskiego w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Szprotawie ph. „Biblioteka dla Wszystkich: Spotkania z Literaturą, Historią i Kulturą” (21 lipca 2025 roku) – 20 osób. Omawiano następujące zagadnienia: Biblioteka jako ostoja kultury lokalnej – Marzena Cioch-Ciućmańska (dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szprotawie); Warsztat kreatywnego czytania i pisania – metody pracy z dziećmi i młodzieżą, które rozwijają wyobraźnię i umiejętności literackie – Kalina Patek; Spacer literacki z książką szlakiem architektury rezydencjonalnej – Maciej Boryna (społeczny dyrektor Muzeum Ziemi Szprotawskiej im. F. Matuszkiewicza); Panel dyskusyjny ph. „Przestrzeń biblioteczna jako miejsce spotkań i wydarzeń kulturalnych”.
9. Zorganizowano IV Forum Bibliotek Lubuskich ph. „Miejsca nieoczywiste i niededykowane we współczesnej bibliotece”, któremu towarzyszyło podsumowanie dwóch przypadających w 2025 roku jubileuszy: 70-lecia powstania WiMBP oraz 50-lecia oddania do użytku gmachu głównego Biblioteki. W ramach forum odbyło się również podsumowanie konkursu Mój DKK, w trakcie którego wręczono nagrody przyznane w kilku kategoriach. Łącznie w dwóch dniach wydarzenia wzięło udział 228 osób z 65 placówek bibliotecznych (19-20 listopada 2025 roku).
10. Organizacja Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „Miasto starsze niż prasa III” (15-17 października 2025 roku). W Konferencji udział wzięło łącznie ok. 210 osób, a ok. 50 odbiorców śledziło obrady dzięki przekazowi online.
11. Włączono bibliotekarzy południowej części województwa lubuskiego do uczestnictwa w konwersatoriach bibliotekoznawczych. W konwersatoriach udział wzięło online 60 uczestników z 16 placówek bibliotecznych.
12. Włączono kadrę bibliotek południowej części woj. lubuskiego do uczestnictwa w cyklicznych wielotematycznych bezpłatnych szkoleniach online organizowanych przez firmę BHPEX Sp. z o.o. (30 października i 27 listopada 2025 roku). Szkolenia obejmowały następujące zagadnienia: Ryzyko zawodowe w twoim zakładzie pracy; Hydrant wewnętrzny - przepisy i wymagania; Ochrona środowiska - system kaucyjny - szybkie ABC; Zgoda to nie wszystko - jak legalnie przetwarzać dane bez pytania o pozwolenie; Wszystko co musisz wiedzieć o KSEF - od kiedy i dla kogo będzie obowiązkowe; Umowa z kontrahentem - pięć zapisów, które zabezpieczą Twoją instytucję; Czy jesteś zdolny do pracy? Co naprawdę oznacza orzeczenie lekarskie; Ewakuacja - 3 minuty, które decydują o życiu; Ślad węglowy - podstawy, Czy PESEL to dane wrażliwe?, Nadchodzące zmiany - czego się spodziewać w księgowości w 2026 roku; Jak egzekwować należności, nie idąc do sądu - czy jest to możliwe?
13. Zorganizowano wyjazd studyjny do bibliotek na terenie północnej części województwa lubuskiego: Miejskiej Biblioteki Publicznej w Witnicy oraz Gminnej Biblioteki Publicznej w Bogdańcu połączony ze zwiedzaniem Parku Drogowskazów i Muzeum Browarnictwa w Witnicy oraz Zagrody Młyńskiej w Bogdańcu - filii Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta w Gorzowie Wlkp. (30 września 2025 roku) - 40 osób.
14. W ramach DKK zorganizowano wykład „Książki, które rozumieją. O dziecięcych emocjach i jak sobie z nimi radzić” oraz warsztaty „Książki, które zapraszają do działania” (20 listopada 2025 roku) - 81 osób.
15. W cyklu webinarów TU SIĘ CZYTA najlepsze książki dla dzieci! odbyły się następujące szkolenia online: Książki, które uczą bawiąc. O najlepszych tytułach edukacyjnych na rynku i jak wykorzystać je w nauczaniu przedmiotowym (14 stycznia 2025 roku), Książki, które rozumieją. O blaskach i cieniach dzieciństwa i jak rozmawiać o nich z młodym czytelnikiem (11 marca 2025 roku), Książki, które zapraszają do działania. O praktycznych pomysłach na kreatywne warsztaty z książką w szkole i bibliotece (8 kwietnia 2025 roku), Książki, które rozwijają odporność psychiczną. O trudnych tematach w literaturze dla dzieci (13 maja 2025 roku), Książki dla odbiorców dorosłych (29 października roku). Łącznie w 5 webinarach uczestniczyły 24 osoby z bibliotek w Małomicach, Gubinie, Siedlisku, Bieniowie, Brzeźnicy, Niegosławicach, Zielonej Górze.
16. W ramach projektu „Amerykańska kultura, ruch i rozwój osobisty - wzmacnianie potencjału młodych osób i liderów w lokalnych społecznościach” (grant z Ambasady USA program america@your library, środki z Departamentu Stanu USA) w styczniu i kwietniu 2025 roku przeprowadzono dwa warsztaty z zakresu kompetencji miękkich, oparte na metodach Aleksandra Lowena, w których wzięli udział bibliotekarze z południowej części województwa oraz pracownicy WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Warsztaty poprowadziła Viktoriia Korol. Wzięło w nich udział 30 bibliotekarzy i animatorów. Ponadto odbyły się dwa spotkania:

- 28 marca 2025 roku – zorganizowano prezentację na temat kultury hawajskiej oraz warsztaty tańców hawajskich, podkreślające różnorodność kulturową Stanów Zjednoczonych. Spotkanie z Justyną Komańską było moderowane przez Agnieszkę Ginko-Humphries;

- 11 czerwca 2025 roku – odbyło się spotkanie z Bradem Vickiem, zastępcą attaché ds. kultury Ambasady USA oraz z sierżantem sztabowym Michaelem Harrisem, Community NCOIC Armii Stanów Zjednoczonych. Wydarzenie skierowane było do uczniów szkół średnich i miało na celu zwiększenie ich wiedzy na temat kultury i wartości amerykańskich, polsko-amerykańskiego partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa oraz sojuszu NATO.

18. W ramach cyklu warsztatów ph. „EKSPRES LITERACKI dla dorosłych miłośników książek!” zaproszono bibliotekarzy południowej części województwa na ekspresowe spotkania o nowościach i zapowiedziach wydawniczych oficyn z Sekcji Wydawnictw Niezależnych Polskiej Izby Książki (4-5 czerwca, 3-4 września 2025 roku). Udział wzięło 12 osób z bibliotek w Gubinie, Zielonej Górze, Szprotawie, Bieniowie, Bytomiu Odrzańskim, Małomicach.
19. Wyłącznie dla pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze adresowane były następujące szkolenia:

- zebranie ogólne wszystkich pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze; informacje o planach, wydarzeniach, projektach przewidzianych do realizacji w 2025 roku – dr Andrzej Buck, dr Przemysław Bartkowiak, Żaneta Cierach (15 stycznia 2025 roku);

- zebranie ogólne wszystkich pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze; informacje o planach, wydarzeniach, projektach przewidzianych do realizacji w najbliższym sezonie kulturalnym (3 września 2025 roku).

Badania i analizy:

1. Wypełniono elektroniczny formularz K-03 za 2024 rok dotyczący działalności WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (gmach główny WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze).
2. Przygotowano i przekazano do MKiDN zestawienie tabelaryczne z danymi zbiorczymi WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (gmach główny oraz filie miejskie).
3. Zebrano z bibliotek terenowych tabelaryczne zestawienia z danymi liczbowymi, dotyczącymi działalności tych placówek.
4. Opracowano zestawienie „Ważniejsze dane statystyczne dotyczące działalności bibliotek publicznych południowej części województwa lubuskiego w 2024 roku”.
5. Zebrano analizy opisowe z działalności bibliotek publicznych. Opracowano szczegółową analizę dotyczącą sieci bibliotek publicznych południowej części województwa lubuskiego za 2024 rok według wytycznych MKiDN.
6. Opracowano informację za rok 2024 o realizacji „Kierunków prorodzinnej polityki Województwa Lubuskiego”.
7. Koordynowano projekt SBP Analiza Funkcjonowania Bibliotek pełniąc funkcję wojewódzkiego administratora merytorycznego. Wypełniono elektroniczny formularz dot. funkcjonowania WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, nadzorowano poprawność wypełniania formularzy przez biblioteki południowej części województwa lubuskiego, zarchiwizowano w arkuszu Excel pliki z danymi bibliotek zawartymi w formularzach za 2024 rok.
8. Opracowano dane bibliotek południowej części województwa lubuskiego za rok 2024 w ujęciu powiatowym i udostępniono w wersji elektronicznej na stronie WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.
9. Rozesłano do bibliotek ankietę w ramach pre-konsultacji do kolejnej edycji programu wspierającego czytelnictwo (NPRCz 3.0). Opracowano raport zbiorczy z badania. Przesłano do MKiDN.
10. Włączono się do badania realizowanego w ramach projektu DigLib, w ramach którego zbierane są dane na temat realizowanych w bibliotekach projektów, inicjatyw i działań edukacyjnych dla osób dorosłych. ‘DigLib’ (Digital Libraries) to projekt międzynarodowy, realizowany w partnerstwie następujących organizacji: Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego (FRSI, Polska – lider), Fundatia pentru Educatie Digitala (EOS, Rumunia), Consorzio Sistema Bibliotecario Nord-Ovest (CSBNO, Włochy), Dot Beyond (DoB, Włochy) oraz Public Libraries 2030 (PL 2030, Belgia). Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Erasmus+ Akcja 2: Partnerstwa na rzecz współpracy (sektor: Edukacja dorosłych). Jego celem jest wzmocnienie potencjału bibliotek publicznych jako ogólnodostępnych miejsc integracji społecznej i uczenia się przez całe życie oraz wspieranie bibliotekarek i bibliotekarzy jako moderatorek/moderatorów edukacji cyfrowej. Opracowane wyniki badania, prowadzonego również we Włoszech i Rumunii, zostaną przesłane do WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.
11. Pośredniczono w realizacji badania ankietowego online pn. „Ewaluacja podsumowująca efekty Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0. na lata 2021-2025”, które na zlecenie Narodowego Centrum Kultury przeprowadzała firma EVALU Sp. z o.o. wśród bibliotek południowej części województwa lubuskiego.
12. Pośredniczono w realizacji badania ankietowego online pn. „25 lat działalności bibliotek powiatowych w Polsce”, które z inicjatywy Zarządu Okręgu SBP w Lublinie przygotowali specjaliści z Uniwersytetu Marie Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie. Adresatami badania w południowej części województwa lubuskiego było pięć bibliotek realizujących zadania biblioteki powiatowej.
13. Przygotowano ankietę dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Zielonej Górze do zebrania danych w celu opracowania sprawozdania z realizacji Programu wspierania rodziny w mieście Zielona Góra na lata 2024-2026 za 2024 rok.
14. Przygotowano ankietę dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Zielonej Górze do sprawozdania Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej Zielona Góra za 2024 rok.

 

5/ Działania zmierzające do informatyzacji Biblioteki

W roku 2025 w WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze przeprowadzono szereg działań, których celem było wdrożenie kolejnych etapów informatyzacji procesów bibliotecznych, kontynuacja udostępniania informacyjnych baz danych, poprawa infrastruktury sieciowej Biblioteki, uzupełnienie i wymiana sprzętu komputerowego, a także dostosowanie zasobów informatycznych do pełnej promocji WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w Internecie.

W roku 2025 kontynuowano prace związane z wdrożeniem, konfiguracją i udostępnieniem zakupionego w roku 2025 oraz latach poprzednich sprzętu i oprogramowania. Zadania te objęły m.in. optymalizację zainstalowanego sprzętu, w tym głównie oprogramowania, a także wdrożenie pozostałych procedur konfiguracyjnych, w tym związanych z prowadzonymi inwestycjami. Ważnym etapem była również optymalizacja działania sprzętu i oprogramowania w aspekcie wydajności oraz przede wszystkim bezpieczeństwa przetwarzania danych oraz zabezpieczenia przed nieautoryzowanym dostępem do zasobów.

Pracownicy Centrum Przetwarzania Danych Bibliotecznych (dalej: CPDB) koordynowali i wspierali merytorycznie prace nad rozwojem nowego serwisu www biblioteki, a także uzupełnianiem treści portalu.

Ważnym elementem był nadzór nad bezpieczeństwem wszystkich usług informatycznych oferowanych przez Bibliotekę oraz prace związane z podnoszeniem bezpieczeństwa dostępu do poszczególnych serwisów, a także do sieci bezprzewodowej w budynku głównym Biblioteki.

Ważnym projektem realizowanym w 2025 roku przez CPDB było wsparcie prac związanych z wdrożeniem do funkcjonowania systemu pod nazwą „Inteligentny system monitoringu i optymalizacji zużycia energii dla Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, który zostanie zbudowany w ramach projektu „Przekształcenie gmachu Biblioteki Norwida w budynek zeroemisyjny poprzez realizację innowacyjnego hybrydowego źródła energii opartego o odnawialne źródła energii”. System przeznaczony będzie do rejestracji, archiwizacji i analizy danych eksploatacyjnych oraz zarządzania zużyciem wszelkich form energii (m.in. energia elektryczna, ciepło, chłód) oraz mediów (ciepła woda użytkowa, zimna woda użytkowa, gaz, media specjalne itd.). Dodatkowo w ramach prac zostanie opracowany system rejestracji i wizualizacji parametrów jakości powietrza w wybranych pomieszczeniach. Na koncepcje systemu będą składały się dwie zintegrowane ze sobą i współpracujące części:

- techniczna, w której skład wejdą urządzenia do rejestracji danych eksploatacyjnych wraz z infrastrukturą teletransmisyjną;

- analityczna, która obejmie relacyjną bazę danych wraz z oprogramowaniem przeznaczonym do jej obsługi, edycji i zarządzania oraz zintegrowanym oprogramowaniem analitycznym (Systemem Eksperckim) wyposażonym w zaawansowane algorytmy przeznaczone do analizy danych (Data Mining) wspierane wiedzą ekspercką.

Wielokryterialna analiza danych eksploatacyjnych będzie pozwalała na zmniejszenie zużycia energii i mediów m.in. poprzez bieżący monitoring oraz identyfikację nieracjonalnego ich wykorzystania, detekcję sytuacji awaryjnych (np. przecieki, pozostawiony włączony sprzęt elektryczny itd.), wskazanie i optymalizację kierunków prowadzenia polityki energetycznej biblioteki, automatyczne sterowanie systemami wytwórczymi energii elektrycznej i ciepła w oparciu o dane historyczne oraz predykcję zmian warunków pogodowych, bieżące śledzenie jakości powietrza w pomieszczeniach dostępnych dla czytelników i pracowników, dostosowywanie charakterystyki pracy obiektu dla zapewnienia pełnego komfortu i bezpieczeństwa użytkowników oraz pracowników itd.

W 2025 roku przeprowadzono merytoryczny i techniczny nadzór na wykonywaniem kopii bezpieczeństwa zdigitalizowanych zasobów udostępnianych w ramach platform online WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

W WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze funkcjonuje, budowana przez lata, infrastruktura sprzętowa i programowa. Aktualnie w lokalnej sieci komputerowej Biblioteki pracuje ok. 420 różnorodnych urządzeń sieciowych (aktywny sprzęt sieciowy, komputery PC, drukarki, printserwery itd.). Infrastruktura informatyczna jest typową strukturą heterogeniczną opartą na serwerach pracujących pod kontrolą systemów UNIX, Windows Serwer, natomiast komputery klasy PC oparte są wyłącznie o platformę systemową Windows. Prawidłowe zarządzanie pracą tego sprzętu w sieci komputerowej, jego konfiguracja, zabezpieczenie, współdzielenie zasobów itd. było również jednym z głównych zadań realizowanych przez CPDB w roku 2025.

W roku 2025 zrealizowano zakupy, instalacji i wdrożenia systemu do zarządzania połączeniami WiFi, a także rozpoczęto konfigurowanie domeny, co umożliwi w przyszłości centralne zarządzanie użytkownikami i programami.

Prawidłowe zarządzanie pracą sprzętu w sieci komputerowej, jego konfiguracja, zabezpieczenie, współdzielenie zasobów itd. było również jednym z głównych zadań realizowanych przez CPDB w roku 2025.

W 2025 roku zakupiono sprzęt komputerowy oraz wykonano wiążące się z tym prace instalacyjne i wdrożeniowe, m.in. instalacja i konfiguracja systemów operacyjnych oraz oprogramowania, a także konfiguracja sprzętu i oprogramowania do korzystania z zasobów sieciowych WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

Wykonywano szereg prac związanych z bieżącym funkcjonowaniem zasobów informatycznych WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Prace te obejmują m.in.:

1)   nadzór nad prawidłowym działaniem serwerów i sieci WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze;

2)   kopie zapasowe danych na serwerach;

3)   obsługa stron www;

4)   przygotowanie dokumentacji i zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania;

5)   bieżące naprawy sprzętu i reinstalacje oprogramowania;

6)   transmisja imprez do Internetu;

7)   edycja materiałów wideo (przycinanie, łączenie, zmiana formatu zapisu);

8)   instalacja i konfiguracja oprogramowania;

9)   szkolenia dla bibliotekarzy;

10) wyjazdy do bibliotek terenowych w ramach CPDB;

11) obsługa zdalna bibliotek terenowych w ramach CPDB;

12) pomoc informatyczna czytelnikom (podłączenie do sieci WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, obsługa programów);

13) archiwizacja na płytach CD i DVD materiałów bibliotecznych;

14) obsługa informatyczna filii;

15) pomoc przy inwentaryzacji sprzętu i oprogramowania komputerowego;

16) zdalne zarządzanie urządzeniem do monitoringu (kopiowanie nagrań, przeglądanie zawartości, zmiana ustawień itp.);

17) odbiór, konfiguracja oraz wdrożenie sprzętu i oprogramowania w ramach realizowanych projektów;

18) przygotowanie dokumentacji technicznej do przetargów w ramach realizowanych projektów (po uzyskaniu dofinansowania i rozpoczęciu realizacji);

19) odbiór, konfiguracja oraz wdrożenie sprzętu i oprogramowania w ramach realizowanych projektu (po uzyskaniu dofinansowania i rozpoczęciu realizacji);

20) pomoc informatyczna przy przygotowaniu i obsługi technicznej imprez.

W roku 2025 kontynuowano rozbudowę własnych zasobów informacyjnych, a także baz danych bibliograficznych. W miarę potrzeb prowadzono prace związane z obsługą informatyczną zadań biblioteki np. przeprowadzanych w działach skontrów. Prace polegały na dostarczeniu i konfiguracji sprzętu oraz oprogramowania umożliwiającego sprawne i wygodne zinwentaryzowanie całych zasobów przez pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. W 2025 roku prowadzono również szereg prac związanych z konfiguracją i administracją usługami sieciowymi m.in. zarządzanie kontami pocztowymi użytkowników, pomoc przy tworzeniu i zabezpieczaniu kopii zapasowych z komputerów pracowników itp.

W dniach 9-13 czerwca 2025 roku przeprowadzona została reinstalacja systemu bibliotecznego PROLIB, w którym wprowadzono zmiany i dodano nowe funkcjonalności. Po reinstalacji przeprowadzono szkolenia dla bibliotekarzy terenowych w bibliotekach współpracujących w ramach CPDB oraz dla bibliotekarzy WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w zakresie wprowadzonych zmian i nowych funkcjonalności.

Wykorzystując narzędzia informatyczne i możliwości oprogramowania systemowego raz w tygodniu przygotowano i przesyłano subskrybentom newslettera zawierającego informacje dotyczące bieżącej działalności Biblioteki. Na koniec 2025 roku tą usługą było objętych 2 774 użytkowników / subskrybentów.

 

6/ Działania zmierzające do wyrównywania szans w dostępie do dóbr kultury

Wszystkie agendy udostępniania udzielały pomocy osobom starszym w korzystaniu z komputera, katalogów bibliotecznych, Internetu oraz prowadziły porady indywidualne oraz kursy grupowe. Przykładowo w Mediatece „Góra Mediów” zorganizowane zostały cykliczne warsztaty dla seniorów i innych osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym z przygotowania dokumentów, nauki obsługi urządzeń mobilnych i komputera oraz wsparcia w obsłudze różnych elektronicznych aplikacji. Odbyły się 34 spotkania, z których skorzystało 36 osób.

We wszystkich agendach zachęcaliśmy czytelników starszych, dotychczas niekorzystających z różnorodnych funkcji konta bibliotecznego, do samodzielnej obsługi (wyszukiwanie książek, zamawianie, rezerwowanie, prolongowanie).

Z porad bibliotekarzy korzystali nie tylko seniorzy, ale także wszystkie osoby mające problem z komputerem i Internetem, w tym osoby wykluczone cyfrowo. W agendach udostępniania możliwe były indywidualne szkolenia z zakresu obsługi komputera i wykorzystania środowisk Windows oraz korzystania z sieci www. Pracownicy Biblioteki aktywnie pomagali indywidualnym czytelnikom w obsłudze czytników Pocketbook, udostępnionych ze zbiorów mediateki. Bibliotekarze udzielali pomocy przy tworzeniu kont Legimi/Empik Go aktywowaniu hasła i wgrywaniu na czytnik ebooków z katalogu. Pomagali także użytkownikom w tworzeniu dokumentów w programie Microsoft Word, drukowaniu czy też kserowaniu i skanowaniu. Porad udzielano zarówno na miejscu, jak i telefonicznie, mailowo, poprzez komunikację w portalach społecznościowych, przygotowując wcześniej i przekazując czytelnikom właściwe materiały informacyjne.

Biblioteka zapraszała także słuchaczy Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku (dalej: ZUTW) do uczestniczenia w licznych w wydarzeniach: spotkaniach autorskich, wystawach, projekcjach filmowych, spektaklach, koncertach. Ponadto studenci ZUTW pełnili zadania wolontariuszy, pomagając w organizacji większych wydarzeń Biblioteki.

Znajdujące się w Mediatece „Góra Mediów” dwa urządzenia o nazwie Czytak Plus – z bazą kilkuset tytułów – pozwoliły wypożyczyć książki użytkownikom niewidomym lub niedowidzącym.

Oprócz pomocy i szkoleń związanych z szeroko pojętą cyfryzacją bibliotekarze pomagali w integracji społecznej osobom wykluczonym. Niektórzy pracownicy WiMBP im. Cypriana Norwida przeszli szkolenia z języka migowego, by w przyszłości pomóc korzystać z usług biblioteki osobom niesłyszącym i niedosłyszącym. Starali się integrować pokolenia poprzez takie spotkania jak „Czytelnia bez granic” (spotkania prowadzone w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, aktywizujące do działania osoby starsze z koła emerytów i rencistów, które były zapraszane na spotkania z grupami przedszkolnymi, podczas których czytały im książki) czy warsztaty międzypokoleniowe wokół gier planszowych. Ponadto prowadzone były korepetycje językowe dla chętnych (j. angielski). Uczestniczące w nich osoby starsze (około 6 osób tygodniowo) korzystały z bezpłatnych grupowych konwersacji w języku angielskim prowadzonych w roku 2025. Biblioteka przygotowała dla seniorów oraz osób potrzebujących wsparcia comiesięczne spotkania w kręgu „Dobrostan”, gdzie omawiane były m.in. tematy związane ze zdrowiem fizycznym i emocjonalnym, rozwojem osobistym i artystycznym, i prowadzone warsztaty twórcze. Uczestniczyło w nich ok. 10 osób miesięcznie.

Biblioteka realizowała także różne działania z Szpitalem Uniwersyteckim im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze, na terenie którego nie tylko monitorowano i uzupełniano w nowości, umieszczone w różnych jego częściach, regały bookcrossingowe, ale także na oddziałach długiego pobytu (dziecięcych oraz dla dorosłych) organizowane były przez pracowników Biblioteki cykliczne warsztaty kreatywne i wspólne gry planszowe. Przykładowo zorganizowano Klub Książki Małego Pacjenta – spotkania literacko-plastyczne dla dzieci przebywających na Oddziale Pediatrii Szpitala Uniwersyteckiego im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze – 6 spotkań (około 40 osób). Kontynuowano realizowane od kwietnia 2022 roku działania związane z potrzebami cudzoziemców, zwłaszcza osób ze Wschodniej Europy, pomagano im zapisywać się do WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Głównym priorytetem stała się pomoc w adaptacji społecznej ukraińskim czytelnikom czasowo przebywającym w Polsce. Ponadto, w celu integracji uchodźców i zapobieganiu ich wykluczeniu społecznemu, organizowane były wydarzenia promujące kulturę, tradycję i historię Ukrainy, w których uczestniczyli użytkownicy Biblioteki. Zorganizowano 2 większe imprezy w gmachu głównym promujące kulturę mniejszości ukraińskiej (Europejski Dzień Języków oraz Uroczyste odsłonięcie Ukraińskiej Półki), w których wzięło udział ok. 300 osób. Udostępniano pozyskane książki od Miejskiej Biblioteki we Lwowie w języku ukraińskim oraz książki w języku ukraińskim oraz rosyjskim zakupione na prośby czytelników. Ustawicznie poszerzany był dział książek do nauki języka polskiego. Zachęcano osoby z Ukrainy i innych krajów do zapisania się do Biblioteki. Współpracowano z Centrum Integracji Cudzoziemców WUP (oprowadzanie uczestników po Bibliotece, przesyłanie zaproszeń na imprezy biblioteczne), Związkiem Ukraińców w Polsce, Centrum Pomocy Migrantom i Uchodźcom Caritas Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej (wspólne zorganizowanie imprezy mikołajkowej dla dzieci z Ukrainy, współpraca przy promocji imprez dla mniejszości) oraz Związkiem Ukraińców Unison i zespołem Ternowa Róża.

Kontynuowano współpracę z Domem Matki i Dziecka w Krzywańcu oraz studentami z Penitencjarnego Koła Naukowego Prison. W Filii nr 11 odbyły się warsztaty mikołajkowe dla dzieci i ich mam. Dzieci miały możliwość poznania przestrzeni bibliotecznej. W trakcie spotkania odbyły się m.in. zajęcia ruchowo-plastyczne oraz czytanie krótkiej bajki. Ponadto dzieci i mamy mogły również samodzielnie sprawdzić, jakie książki znajdują się w bibliotece. Na koniec spotkania każde dziecko otrzymało książkę w prezencie.

W 2025 roku WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze zorganizowała również różnego typu warsztaty dla klas integracyjnych, osób niepełnosprawnych z placówek dziennego pobytu w Zielonej Górze oraz zajęcia dla dzieci i młodzieży z Zespołu Szkół Specjalnych nr 1 w Zielonej Górze.

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób neuroróżnorodnych, osób z agorafobią, lękiem przed interakcją z drugim człowiekiem w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa powstał Klub Cichego Czytania.

W wyniku włączenia się Biblioteki w działania Projektowania Uniwersalnego Kultury w ramach programu dotyczącego dostępności powstała autodiagnoza i strategia dostępności WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (stworzono wideoprzewodnika jak dotrzeć do Mediateki „Góra Mediów”, wdrożono przedprzewodniki do wydarzeń; przeprowadzone zostały konsultacje ze specjalistami pracującymi na co dzień z osobami neuroróżnorodnymi, by usprawnić działanie Biblioteki – zamówienie słuchawek wyciszających, przedmiotów do ćwiczenia małej motoryki, uspokajających gniotków sensorycznych).

Ponadto przez cały 2025 roku zapoznawaliśmy grupy zorganizowane z działalnością poszczególnych agend, jak i całej Biblioteki podczas wycieczek organizowanych w Bibliotece. Z tego typu spotkań w 2025 roku skorzystało 79 grup zorganizowanych.

 

7/ Wypełnianie funkcji biblioteki jako ośrodka informacji

Funkcję ośrodka informacji realizował głównie Dział Informacji Regionalnej i Bibliograficznej WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, ale działalność informacyjną prowadziła też Czytelnia Ogólna oraz w mniejszym zakresie wszystkie agendy udostępniania zbiorów. Czytelnicy uzyskiwali w Bibliotece informacje biblioteczne oraz faktograficzne. Ponadto bibliotekarze informowali użytkowników o nowych usługach i funkcjonalnościach dostępnych w Bibliotece (digitalizacja na żądanie, wypożyczalnia międzybiblioteczna, kursy, szkolenia warsztaty, imprezy i wydarzenia kulturalne). Oferta WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w zakresie jej funkcji informacyjnej to także pomoc przy korzystaniu z katalogu bibliotecznego, udzielanie instrukcji w sposobach wyszukiwania informacji i posługiwania się dostępnymi bazami elektronicznymi oraz wyszukiwarkami, wyszukiwanie informacji faktograficznych. W dużej części była to pomoc w formie elektronicznej, głównie odpowiedzi na zapytania mailowe.

Udzielaliśmy czytelnikom pomocy w korzystaniu z elektronicznych baz danych, przede wszystkim baz dostępnych w ramach Wirtualnej Czytelni Norwida. W miarę możliwości prowadziliśmy także indywidualną pracę z czytelnikiem obejmującą pomoc przy korzystaniu z katalogu komputerowego, Internetu i obsługi oraz korzystania z urządzeń komputerowych typu PC, tablet, notebook, smartfon, czytnik e-booków.

Prowadzone było indywidualne poradnictwo i pomoc czytelnikom przy wyborze interesującej literatury, głównie online. Sporządzane były listy popularnych tytułów dla bibliotek szkolnych.

W Bibliotece udzielono 206 818 informacji bibliotecznych, katalogowych, faktograficznych i bibliograficznych: w Dziale Informacji Regionalnej i Bibliograficznej: 4 489 informacji wymagających więcej poszukiwań; w Dziale Udostępniania: 198 904; w Dziale Zbiorów Specjalnych: 75; w Dziale Badań, Analiz i Metodyki: 3 350. Przekazano także konieczną ilość wyjaśnień związanych z rezerwacją i odbiorem zbiorów, automatyczną rejestracją i przedłużaniem wypożyczeń oraz innych.

W Bibliotece Obcojęzycznej dostępne były i są bazy danych oraz materiały otrzymane w ramach projektu „Ameryka w twojej bibliotece” realizowanego we współpracy z Ambasadą USA w Warszawie. Jego odbiorcami byli głównie uczniowie, pracownicy naukowi i studenci, którzy w zależności od zapotrzebowania uczestniczyli w lekcjach bibliotecznych prowadzonych w języku angielskim. Realizowany był instruktaż w zakresie wyszukiwania informacji i materiałów do nauki języków obcych.

W Bibliotece realizowano kwerendy i zestawienia bibliograficzne (w 2025 roku 100 kwerend i zestawień bibliograficznych) oraz formy informacji zbiorowej: tematyczne wystawy książkowe i wycieczki po Bibliotece. W 2025 roku oprowadzono po Bibliotece 79 wycieczek, głównie dzieci i młodzież: 64 w gmachu głównym Biblioteki oraz 15 w filiach miejskich.

Poprzez prowadzenie profili Facebook (FB) i strony internetowej użytkownicy mogli mieć bieżący dostęp do informacji dotyczących nowości wydawniczych, oferty bibliotecznej, okolicznościowych imprez, spotkań, warsztatów i oferty online, organizowanych nie tylko przez Bibliotekę, ale także inne instytucje kultury i portale tematyczne.

Prowadziliśmy poradnictwo dla młodzieży i studentów w zakresie tworzenia bibliografii przedmiotowej (dominowały w tym roku: kontakt telefoniczny i poczta elektroniczna). Udostępnialiśmy czasopisma i pomagaliśmy w wyszukiwaniu informacji. Dodatkowo, na prośbę czytelników, sporządzane były bibliografie z wybranej tematyki.

W roku 2025 kontynuowaliśmy współpracę z lokalnymi mediami. Przykładowo raz w tygodniu w Radiu Indeks TV podczas audycji „Niezła Sztuka” pracownik Biblioteki przedstawiał i promował działalność Biblioteki. Szereg wydarzeń i znaczących informacji dotyczących działalności Biblioteki oraz prowadzonych w Bibliotece inwestycji i remontów była przekazywana mediom lokalnym i regionalnym (TVP 3 Gorzów, Lubuska TV Horyzont, Lubuskie Centrum Informacyjne LCI, Radio Zachód, Radio Zielona Góra, Radio Eska, Radio Index TV, Radio Plus, Radio RMF MAX, „Gazeta Lubuska”, „Nasza Lubuska”, „Czas Zielonej Góry”) i innym.

Kontynuowano współpracę ze Stadt- und Regionalbibliothek Cottbus poprzez wizyty studyjne/robocze bibliotekarzy polskich w Cottbus oraz niemieckich w Zielonej Górze (6 października 2025 roku oraz 18-19 listopada 2025 roku).

 

8/ Działalność wydawnicza

Nakładem wydawnictwa Pro Libris przygotowano merytorycznie i wydano drukiem następujące publikacje:

 

wydawnictwa ciągłe:

1. „Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne” 2025, nr 1 (91), 164 s. [300 egz.];
2. „Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne” 2025, nr 2-4 (92-94), 176 s. [200 egz.];
3. „Bibliotekarz Lubuski” 2/2024-1/2025, (58-59), 84 s. [150 egz.];

 

publikacje zwarte:

1. Nowe przestrzenie. I co dalej?. Warto czy nie modernizować biblioteki?, pod redakcją Andrzeja Bucka, Przemysława Bartkowiaka, Moniki Simonjetz, Zielona Góra-Warszawa 2024, 263 s.
2. Perły grafiki książkowej. Wystawa kolekcji Profesora Franciszka Pilarczyka: 8 maja - 30 czerwca 2025 roku Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze Perły grafiki książkowej – Wystawa kolekcji Profesora Franciszka Pilarczyka, Zielona Góra 2025, 24 s.
3. Adam Bagiński: jubileuszowa wystawa retrospektywna w 85. urodziny artysty, Zielona Góra 2025, 23 s.
4. Fake News. 27. Otwarty Międzynarodowy Konkurs na Rysunek Satyryczny = 27th International Open Cartoon Contest, redakcja katalogu Alicja Lipińska, Ewa Mielczarek, Maria Radziszewska, Zielona Góra 2025, 99 s.
5. Dawid Kotlarek, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w latach 1947-2016 (wydanie II, uzupełnione), Zielona Góra-Warszawa 2025, 184 s.
6. Konrad Wojtyła, Plany na przeszłość: (wybór wierszy), Zielona Góra 2025, 151 s.
7. Sławomir Gowin, Łódź Dantego, Zielona Góra 2025, 44 s.
8. Jerzy Jarowiecki, Eugeniusz Kolanko „Bard”. Poeta i konspirator, Warszawa-Zielona Góra 2025, 255 s.

 

wydawnictwa elektroniczne:

 

1. „Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne” 2025, nr 1 (91);
2. „Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne” 2025, nr 2-4 (92-94);
3. „Bibliotekarz Lubuski” 2/2024-1/2025, (58-59);
4. 11(14). Kozzi Film Festiwal – Festiwal Filmu, Teatru i Książki KOZZI – PSZONIAK – STUHR – katalog festiwalowy.

 

W 2025 roku prowadzono stronę internetową kwartalnika „Pro Libris” (https://prolibris.net.pl). Dzięki tym działaniom zapewniono kontakt z autorami i czytelnikami, a przede wszystkim umożliwiono dotarcie do szerokiego kręgu odbiorców literatury.

 

9/ Działalność promocyjna i oświatowo-edukacyjna (ważniejsze przedsięwzięcia)

Czwartki Lubuskie – odbyło się 26 spotkań z popularnymi twórcami, publicystami, regionalnymi autorami i promocje książek:

– 16 stycznia 2025 roku – spotkanie autorskie z zielonogórską autorką Martą Maciejewską połączone z premierą książki Rok i trzy dni. Prowadzenie: Agnieszka Der.

– 23 stycznia 2025 roku – Noworoczne Wierszowanie ph. Wiersz z drewna, inspirowany wystawą Wokół Sacrum. Rzeźba i asamblaż, artysty Jerzego Gąsiora Gąsiorka; spotkanie autorów lubuskich. W programie: Finisaż wystawy Wokół Sacrum. Rzeźba i asamblaż Jerzego Gąsiorka (Gąsiora), Występ grupy śpiewu białego Drewno, konkurs na wiersz.

– 30 stycznia 2025 roku – promocja „Lubuskiego Pisma Literacko-Kulturalnego Pro Libris” 2024, nr 4 (90) Żywioły. Prowadzenie: red. Ewa Mielczarek.

– 30 stycznia 2025 roku – spotkanie autorskie z lubuskim pisarzem i poetą Krzysztofem Fedorowiczem, połączone z premierą tomiku Zimowe cięcie winorośli. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

– 6 lutego 2025 roku – spotkanie autorskie z poetą Bartoszem Konopnickim, połączone z promocją tomiku Zapisy promieniowania. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

– 13 lutego 2025 roku – spotkanie autorskie z Marcinem Mielcarkiem, połączone z promocją książki Skoczek. Prowadzenie: Marcin Radwański.

– 20 lutego 2025 roku – spotkanie autorskie z zielonogórzanką, autorką i redaktorką publikacji naukowych Katarzyną Grabias-Banaszewską, połączone z promocją zbioru opowiadań Geranium. Prowadzenie: Magdalena Faron.

– 6 marca 2025 roku – spotkanie autorskie Elżbietą Skorupską-Raczyńską, połączone z promocją tomiku poezji Liściarnia. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

– 20 marca 2025 roku – spotkanie autorskie z dr Izabelą Korniluk, laureatką Lubuskiego Wawrzynu 2024 za najlepszą książkę popularnonaukową Hegemonia Zastalu. Dzieje Zaodrzańskich Zakładów Przemysłu Metalowego „ZASTAL” w Zielonej Górze 1945-1991. Prowadzenie: Alicja Błażyńska.

– 17 kwietnia 2025 roku – spotkanie autorskie z Krystianem Stolarzem, autorem powieści kryminalnych; Dla Ciebie nawet, Zbawca, Dla Ciebie zabiję, Usuwacz oraz Przestań proszę. Prowadzenie: dr Wolfgang Brylla.

– 24 kwietnia 2025 roku – spotkanie autorskie z Krzysztofem Koziołkiem, zielonogórskim autorem kryminałów, połączone z premierą książki Ostatni zdrajca.

– 8 maja 2025 roku – spotkanie autorskie z ks. dr hab. Andrzejem Dragułą, prof. US, połączone z promocją najnowszego tomiku poezji Późny Debiut. Prowadzenie: prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak.

– 15 maja 2025 roku – promocja nowego numeru „Lubuskiego Pisma Literacko-Kulturalnego Pro Libris” 2025, nr 1 (nr 91) Ona On Ono z udziałem redakcji i zaproszonych gości. Prowadzenie: dr Mirosława Szott, dr Andrzej Buck.

– 15 maja 2025 roku – spotkanie autorskie z Barbarą Wysoczańską, połączone z premierą książki Kolaborantka. Prowadzenie: dr Katarzyna Grabias-Banaszewska.

– 22 maja 2025 roku – spotkanie autorskie z poetą, animatorem życia kulturalnego, dziennikarzem i edytorem Eugeniuszem Kurzawą, połączone z premierą tomiku Poeta pisze do nicości. Prowadzenie: prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak.

– 5 czerwca 2025 roku – spotkanie autorskie z poetką, prozaiczką Natalią Haczek, połączone z promocją tomiku Urywki. Prowadzenie: Donata Wolska.

– 12 czerwca 2025 roku – spotkanie autorskie z Hanną Bilińską-Stecyszyn, połączone z promocją książki Grosik szczęścia. Prowadzenie: Halinka Bohuta-Stąpel.

– 18 września 2025 roku – spotkanie autorskie z Krzysztofem Romankiewiczem połączone z promocją albumu Być w tym samym miejscu oraz odsłonięciem obrazu Czterej Jeźdźcy Apokalipsy Bogumiła Hodera. Prowadzenie: red. Konrad Stanglewicz oraz artysta Bogumił Hoder.

– 2 października 2025 roku – spotkanie autorskie z Marcinem Radwańskim połączone z promocją jego najnowszej książki Wyrzutek. Prowadzenie: Roksana Bach.

– 9 października 2025 roku – Benefis – Jubileusz 10-lecia twórczości zielonogórskiego powieściopisarza, autora bestsellerowych kryminałów Przemysława Piotrowskiego, połączonego z prapremierą książki Fetysz. Wydarzenie z udziałem gości specjalnych; Iwony Szantyko-Ptaszek, polonistki, dra Tomasza Trochanowskiego, lekarza podologa, bohatera książki „Piętno”, lekarza internisty Roberta Krzywulskiego, patomorfologa oraz red. Andrzeja Flügela oraz artystki Aleksandry Komisarek. Prowadzenie: Roman Czarnecki.

– 23 października 2025 roku – spotkanie autorskie z Władysławem Edelmanem, połączone z promocją tomiku poezji Spotkałem siebie na ulicy. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

– 30 października 2025 roku – spotkanie autorskie z Barbarą Wysoczańską, autorką bestsellerowych powieści historyczno-obyczajowych połączone z premierą książki Lena. Prowadzenie: dr Katarzyna Grabias-Banaszewska.

– 30 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Katarzyną Jarosz-Rabiej, zielonogórską poetką, połączone z promocją książki Ulica pachnąca lipami. Prowadzenie: Roksana Bach.

– 4 grudnia 2025 roku – spotkanie autorskie z prof. dr hab. Małgorzatą Mikołajczak połączone z promocją książki Tropy topografii. W kręgu literatury osadniczej i postosadniczej. Prowadzenie: dr hab. Marta Bąkiewicz. 

– 11 grudnia 2025 roku – spotkanie autorskie z ks. dr hab. Andrzejem Dragułą, prof. US (Uniwersytet Szczeciński), połączone z premierą książki Ekstaza miłosiernego Samarytanina. Prowadzenie: ks. dr Piotr Bartoszek, dyrektor Instytutu Filozoficzno-Teologicznego im. Edyty Stein w Zielonej Górze.

– 18 grudnia 2025 roku – akcja ph. Książka pod choinkę! Spotkania z lubuskimi Autorami, książki, autografy…

 

Odbyły się także promocje książek poza czwartkami lubuskimi m.in.:

– 19 marca 2025 roku – spotkanie autorskie z twórcami książki Mia100 lubuskie. Tom 1: Zielona Góra. Publikacja otrzymała Nagrodę Czytelników podczas Lubuskich Wawrzynów 2024. Prowadzenie: Michał Łukasiewicz.

– 29 września 2025 roku – spotkanie autorskie z Winstonem Moralesem Chavarro, kolumbijskim poetą, publicystą, profesorem na Uniwersytecie w Cartagenie. Prowadzenie: dr Joanna Kapica Curzytek, tłumaczenie: dr Barbara Curzytek.

– 5 grudnia 2025 roku – współudział w organizacji spotkania Eugeniusz Kolanko „Bard” Poeta i konspirator z udziałem autora – prof. dr hab. Jerzego Jarowieckiego, prof. dr hab. Jolanty Chwastyk-Kowalczyk, prof. dr hab. Grażyny Wrony, dr. Andrzeja Bucka oraz przedstawicieli wydawców. Klub Dziennikarzy pod Gruszką w Krakowie.

 

15 wystawy czasowe w holu, galerii, łączniku i na zewnątrz WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze:

– grudzień 2024 roku/styczeń 2025 roku – Wokół Sacrum – rzeźba i asamblaż Jerzego Gąsiorka (Gąsiora), artysty, plastyka, poety. Wystawa prezentowała trójwymiarowe kompozycje skupione wokół sacrum (Pasja, Święta Rodzina, anioły). Wystawa była czynna od 4 grudnia 2024 roku do 23 stycznia 2025 roku. Finisaż wystawy odbył się 23 stycznia 2025 roku.

– styczeń/luty 2025 roku – Jubileuszowa Wystawa Retrospektywna Adama Bagińskiego. Uroczysty finisaż wystawy Adama Bagińskiego, połączony z jubileuszem 85. urodzin zielonogórskiego artysty, malarza. Wystawa czynna była od 28 stycznia do 25 lutego 2025 roku. Finisaż wystawy odbył się 25 lutego 2025 roku.

– marzec 2025 roku – wystawa Malarstwo – Ikony Pisane – zbiór prac artystek skupionych w Lubuskim Stowarzyszeniu Twórców Rękodzieła Ludowego i Artystycznego Lustrelia. Wystawa czynna była od 3 do 27 marca 2025 roku. Wernisaż wystawy z udziałem autorek odbył się 4 marca 2025 roku.

– kwiecień/maj 2025 roku – Dyplomy 2025 – wystawa wybranych prac dyplomowych uczniów Zespołu Szkół Plastycznych w Zielonej Górze. Wystawa czynna była od 3 kwietnia do 3 maja 2025 roku. Wernisaż odbył się 3 kwietnia 2025 roku.

– maj/czerwiec 2025 roku – Perły grafiki książkowej – kolekcja Profesora Franciszka Pilarczyka. Wernisaż wystawy z udziałem profesora w 85. rocznicę urodzin odbył się 8 maja 2025 roku. Wystawa czynna była do 30 czerwca 2025 roku.

– maj 2025 roku – Historia zielonogórskiej książnicy – plenerowa wystawa historyczna przed gmachem Głównym Biblioteki Norwida. 50 lat od oddania do użytku budynku przy al. Wojska Polskiego 9 oraz 70 lat od utworzenia Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Wystawa z okazji Jubileuszu 70 WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielone Górze. Wystawa dostępna była w 8-31 maja 2025 roku przed gmachem Głównym Biblioteki.

– lipiec/sierpień 2025 roku – Mandale wszechświata – wystawa malarstwa poznańskiej artystki Darii Wiercioch. Wystawa czynna była od 7 lipca do 30 sierpnia 2025 roku. Wernisaż wystawy odbył się 7 lipca 2025 roku.

– wrzesień 2025 roku – Fake News – pokonkursowa wystawa 27. Otwartego Konkursu na Rysunek Satyryczny. Wystawa czynna była w dniach 1-29 września 2025 roku.

– wrzesień 2025 roku – Fake News – pokonkursowa wystawa plenerowa 27. Otwartego Konkursu na Rysunek Satyryczny. Wystawa dostępna była w dniach 1-24 września 2025 roku przed Focus Mall Zielona Góra, ul. Wrocławska 17.

– wrzesień 2025 roku – Powojenna architektura Zielonej Góry. Młode Dziedzictwo, wystawa w ramach 33. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa w Polsce – W stronę architektury. Młode dziedzictwo. Wystawa była czynna w dniach 5-30 września 2025 roku.

– wrzesień 2025 roku – Czterech jeźdźców apokalipsy, nowa odsłona obrazu Bogumiła Hodera. Wydarzeniu, któremu towarzyszyła prezentacja obrazu Ostatnia wieczerza odbyło się 18 września 2025 roku.

– wrzesień 2025 roku – Nocna prezentacja oryginalnych 5. rysunków Cypriana Norwida, grafiki ze sztambucha rodziny Turnów z roku 1846 ze zbiorów WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Działanie odbyło się 23 września 2025 roku.

– wrzesień 2025 roku – Piórkiem i węglem – szkicuj jak Norwid (2024), prezentacja prac z warsztatów artystycznych w wykonaniu uczniów z Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Zielonej Górze z okazji urodzin Patrona WiMBP w Zielonej Górze. Prezentacja odbyła się 23-27 września 2025 roku.

– październik 2025 roku – Rzeczpospolita ubezpieczonych. Historia ubezpieczeń społecznych w Polsce. Poświęcona ubezpieczeniom społecznym na ziemiach polskich, priorytety przedwojennego i obecnego systemu zabezpieczeń społecznych. Wystawa ze zbiorów archiwum ZUS, zbiorów prywatnych jego pracowników, archiwów instytucji kulturalnych, zasobów państwowych i agencji prasowych. Wystawa odbyła się w dniach 1-31 października 2025 roku.

– październik 2025 roku/styczeń 2026 roku – Wystawa Grünberger Wochenblatt - 200-lecie powstania. Materiały prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów: WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu oraz Archiwum Państwowego w Zielonej Górze. Wernisaż wystawy odbył się 9 października 2025 roku. Wystawa czynna była od 3 października 2025 roku do 31 stycznia 2026 roku.

W filiach miejskich działało osiem minigalerii: Galeria Młodych przy Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteka Pana Kleksa, Galeria Na Górze przy Mediatece „Góra Mediów”, Galeria Na Ptasiej przy Filii nr 1, Galeria Filii nr 11, Galeria Podgórna przy Filii nr 4, Galeria Filii nr 5, Galeria Fili nr 2 oraz Galeria przy Filii nr 12. Prezentowały one prace zielonogórskich twórców, artystów, pasjonatów, grup plastycznych. Poprzez spotkania i wernisaże integrowały lokalną społeczność Zielonej Góry. W większości wkomponowane w przestrzeń wypożyczalni, z jednej strony przydają walorów estetycznych poszczególnym filiom, z drugiej przyciągają do bibliotek osoby związane z twórczością artystyczną.

Przygotowano 58 wystaw. Były to wystawy artystyczne promujące zarówno osoby debiutujące, jak i profesjonalistów, połączone z wernisażami, wystawy okolicznościowe i pokonkursowe. Filie i oddziały dla dzieci i młodzieży prezentowały prace pokonkursowe, ale również prace grup plastycznych działających przy zielonogórskich szkołach. Natomiast agendy specjalizujące się w pracy z dorosłym czytelnikiem prezentowały głównie wystawy artystyczne promujące lokalnych artystów – amatorów, pasjonatów, osoby debiutujące – studentów, kierunków artystycznych, połączone z wernisażami lub finisażami, m.in.:

• Kartograf Niepraktyczny (Mediateka „Góra Mediów”);
• Dzień Kota (Mediateka „Góra Mediów”);
• Tokarska – Poezja zapisana od nowa (Mediateka „Góra Mediów”);
• Daniel Mróz – wystawa prac (Mediateka „Góra Mediów”);
• Spożywczak – Książka w obiektywie (Mediateka „Góra Mediów”);
• Strażniczki Zieleni – Weronika Ini Smużyńska (Mediateka „Góra Mediów”);
• Poezja oprószona śniegiem (Mediateka „Góra Mediów”);
• Tańczące rzeźby – wystawa rzeźb Hanny Najdowskiej (Filia nr 1);
• „Pomaluj mój świat” – wystawa obrazów malowanych na liściach i szkle Ewy Lipnickiej (Filia nr 1);
• Od przylądka Horn do wodospadów Iguazu – wystawa fotograficzna Józefa Sokołowskiego (Filia nr 1);
• Kalejdoskop talentów – wystawa prac uczniów i nauczycieli V Liceum Ogólnokształcącego im. Krzysztofa Kieślowskiego w Zielonej Górze (Filia nr 1);
• Czas mandali – wystawa prac Agaty Grab (Filia nr 1);
• Wakacje z naturą – wystawa malarstwa Elżbiety Feliszek-Podlak (Filia nr 1);
• Widzę, czuję, fotografuję – wystawa fotograficzna Joanny Dąbrowskiej (Filia nr 1);
• Zatrzymane w czasie – wystawa fotograficzna – Artur January Gintowt (Filia nr 1);
• Malownicza Ukraina – wystawa malarska organizowana przez Związek Ukraińców Unison (Filia nr 1);
• Wiosna, ach to Ty – wystawa malarska Pani Jadwigi Sawickiej (Filia nr 2);
• Wystawa prac malarskich Haliny Koszeli (Filia nr 2);
• Z miłości do sznurka – wystawa prezentująca prace Natalii Łacińskiej (Filia nr 4);
• Świat w akwareli – wystawa Citlali Aimee Roldan (Filia nr 4);
• Wystawa ilustracji Ka Mochi do książki pt. Matsuri wydawnictwa Tatarak (Filia nr 4);
• Wystawa obrazów Anastasii Huhlij (Filia nr 4);
• Wystawa ilustracji Natalii Uryniuk do książki pt. Balticarium wydawnictwa Wytwórnia (Filia nr 4);
• Fanki Anki – wystawa archiwalnych plakatów i zdjęcia ze Zlotów Fanów Ani z Zielonego Wzgórza (Filia nr 4);
• Wystawa książek obrazkowych z europejskich wydawnictw biorących udział w projekcie „Oko na świat” z wydawnictwa Wytwórnia (Filia nr 4);
• Kolorowa muzyka – wystawa pokonkursowa uczniów Zespołu Szkół Muzycznych (Filia nr 4);
• Artystyczna dusza – wystawa prac Luizy Wróblewskiej (Filia nr 4);
• W objęciach zimy – wystawa prac plastycznych dzieci z zielonogórskich szkół i przedszkoli (Filia nr 4);
• Wystawa prac malarskich uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 w Zielonej Górze, poświęcona jednej z najwybitniejszych artystek polskich z sukcesami na arenie międzynarodowej – Oldze Boznańskiej (Filia nr 5);
• Anielskie oblicza – wystawa prac Danuty Banaś (Filia nr 5);
• Najpiękniejsze kartki na Boże Narodzenie – pokonkursowa wystawa prac dzieci z Miejskiego Przedszkola nr 8 w Zielonej Górze (Filia nr 11);
• Kocie portrety – wystawa kocich pyszczków w wykonaniu dzieci z Przedszkola Happy Days (Filia nr 11);
• Projektujemy osiedle – wystawa prac uczniów klas 5 i 6 ze Szkoły Podstawowej nr 1 im. Henryka Sienkiewicza w Zielonej Górze, pod kierunkiem Roberta Tomaka (Filia nr 11);
• Okładki ulubionych bajek – wystawa prac uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 1 im. Henryka Sienkiewicza w Zielonej Górze, pod kierunkiem Roberta Tomaka (Filia nr 11);
• W klimacie lata – wystawa prac Pracowni Sztuki Dekoracyjnej, pod kierunkiem Agnieszki Filar i Olgi Lemińskiej, Pracowni Kroju i Szycia, pod kierunkiem Agnieszki Malickiej, i Pracowni Reklamy Wizualnej, pod kierunkiem Romana Frodymy (Filia nr 11);
• Zielona Góra – moje miasto – pokonkursowa wystawa prac dzieci z zielonogórskich przedszkoli, organizowana przez Miejskie Przedszkole nr 7 im. Jana Brzechwy w Zielonej Górze (Filia nr 11);
• Antarktyda – siódmy kontynent – wystawa fotograficzna Józefa Sokołowskiego (Filia nr 12);
• Kółka ze sznurka – wystawa rękodzieła Krystyny Szeszuły (Filia nr 12);
• Wystawa malarstwa Małgorzaty Kuźmińskiej (Filia nr 12);
• Anioły i Masaje – wystawa rzeźby Zofii Mrowińskiej (Filia nr 12);
• Jest takie miejsce... – wystawa malarstwa Cecylii Mąkol (Filia nr 12);
• Barwy jesieni – wystawa malarstwa Heleny Lebieckiej (Filia nr 12).

 

Ważniejsze wydarzenia kulturalne

Lubuskie Wawrzyny 2024 – 27 lutego 2025 roku wręczony został 31. Lubuski Wawrzyn Literacki, 20. Lubuski Wawrzyn Naukowy oraz 11. Lubuski Wawrzyn Dziennikarski. Laureatem Lubuskiego Wawrzynu Literackiego w kategorii poezja został Bartosz Konopnicki za tomik Zapisy promieniowania, Warszawa 2024. Laureatem Lubuskiego Wawrzynu Literackiego w kategorii proza został Marcin Mielcarek za powieść Skoczek, Warszawa 2024. Laureatem Lubuskiego Wawrzynu Naukowego został Grzegorz Urbanek za monografię Bastion niemczyzny na nowym pograniczu. Powiat międzyrzecki w latach 1918-1939, Gorzów Wielkopolski 2024. Laureatem Lubuskiego Wawrzynu Dziennikarskiego został Zbigniew Borek, twórca artykułów opublikowanych na łamach „Polityki”: Kadry znad Warty, Teatr obłudy, Wiedzieli, a nie uwierzyli, „Pacjent biologicznie był martwy”. Rozmawiamy z ukraińskim lekarzem oskarżonym o zabójstwo.

V Lubuskie Dyktando Ortograficzne ph. Połam pióro! (26 lutego 2025 roku) – z udziałem prof. dr hab. Jerzego Bralczyka – językoznawcy, specjalisty w zakresie języka mediów, reklamy i polityki oraz jednego z najpopularniejszych autorytetów w dziedzinie języka polskiego. Wydarzenie połączone było ze spotkaniem autorskim z prof. dr hab. Jerzym Bralczykiem.

Tydzień Bibliotek 2025 – blok imprez przygotowanych przez pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze promujących książki, literaturę i czytelnictwo w ramach XXII Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek (8-15 maja 2025 roku), który przebiegał ph. „Biblioteka – Lubię tu być”. W czasie Tygodnia Bibliotek WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze przygotowała liczne działania promujące czytelnictwo i Bibliotekę m.in. odbył się Piknik rodzinny – z okazji 70-lecia WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze oraz 50-lecia istnienia gmachu Biblioteki Norwida. Uczestniczyło w nim około 250 zielonogórzan. W ramach pikniku odbywały się warsztaty dla dzieci i młodzieży organizowane przez bibliotekarzy. Chętne osoby mogły wykonać m.in. własne wiatraki, zakładki, stworzyć książkowe kolczyki z filcu i spróbować swoich sił z origami. Bardziej twórcze osoby mogły malować tradycyjnie pędzlami lub swoimi dłońmi po przygotowanym wcześniej płótnie. Dodatkowa chętne osoby mogły skorzystać z oferty warsztatowej zielonogórskich Wodociągów (kolorowanki) lub zajęć współorganizowanych przez Caritas Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej oraz Hufiec Zielona Góra ZHP (brokatowe tatuaże oraz własne przypinki). Swoją ofertę przygotował również Departament Ochrony Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego. W Gmachu znajdowała się strefa rękodzielnicza, w której studenci, członkowie Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz zaproszeni lokalni twórcy wystawiali na sprzedaż swoje rękodzieło. Natomiast w Klubie Cafe Pro Libris odbywały się warsztaty z Dziewiarstwa, a w Sali im. Janusza Koniusza pokaz walki grupy Szabla Historyczna Zielona Góra. W trakcie pikniku miała miejsce również zbiórka karmy dla zwierząt „Paczka dla bezdomniaczka”, a także Majowy Kiermasz Książki. W Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa odbył się maraton czytania ze znanymi i lubianymi Zielonogórzanami. Natomiast w Mediatece „Górze Mediów” można było pograć w gry planszowe i poukładać lego oraz skorzystać z Gogli VR. Wszystkie osoby zainteresowane mogły zwiedzić Bibliotekę wraz z Muzeum Ilustracji Książkowej. Ponadto w trakcie Tygodnia Bibliotek odbyły się: spotkanie autorskie z Reginą Golińską-Barancewicz; Lubię tu być z innymi. Międzykulturowe spotkania w literaturze – wydarzenie dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Podczas spotkania uczniowie poznali autorów książek, którzy w swoich utworach piszą o innych kulturach; Wypożyczalnia skrzydeł – warsztaty rodzinne, podczas których poznali książkę Iwony Pietrzak-Płachty „Wypożyczalnia skrzydeł” oraz stworzyli bibliotekę marzeń. Odbył się także leśny spacer ornitologiczny z doktorem Pawłem Czechowskim i dr Alicją Dubicką-Czechowską. Zrealizowane zostały również warsztaty z „Rzeźby z mydła DIY” – spotkanie prowadziła Pani Hanna Najdowska (zielonogórska lekarka oraz artystka, która specjalizuje się w tworzeniu rzeźb w różnych materiałach).

11 (14). Kozzi Film Festiwal. Festiwalu Filmu, Teatru i Książki Kozzi Pszoniak Stuhr, Zielona Góra (26-31 maja 2025 roku). W ramach Festiwalu odbyło się: 15 spotkań w tym 4 spotkania autorskie/promocje książek, 2 spektakle, 3 koncerty oraz 29 projekcji filmowych. Na program Festiwalu (przygotowany przez dyrektora KFF Andrzeja Bucka) składały się różne wydarzenia, połączone wspólną linią programową: film-aktor-książka-teatr. W 2025 roku patronami Festiwalu byli Maciej Kozłowski, Wojciech Pszoniak i Jerzy Stuhr. Główny nurt Festiwalu stanowiło głównie kino polskie z lat 2023-2025, film sensacyjny i obyczajowy oraz kino europejskie i środkowoeuropejskie. Obrazy ułożone były w sekcje filmowe; odbyło się szereg spotkań z gośćmi festiwalowymi oraz książką filmową / teatralną. Gośćmi byli m.in.: Adam Bałdych, Andrzej Chyra, Lech Dyblik, Konrad Eleryk, Andrzej Grabowski, Dorota Kędzierzawska, Olaf Lubaszenko, Żaneta Łabudzka, Daniel Olbrychski, Agnieszka Przepiórska, Zdzisław Wardejn, Marianna Zydek, Łukasz Maciejewski (krytyk filmowy i teatralny, wykładowca Łódzkiej Szkoły Filmowej), Bernd Buder (dyrektor FilmFestiwal Cottbus), prof. dr hab. Jerzy Bralczyk, ks. dr hab. Andrzej Draguła, prof. US (krytyk filmowy i teatralny, kulturoznawca) i inni. Prezentacje i spotkania festiwalowe umieszczane były w przestrzeniach pozornie nietypowych i nie przewidzianych dla teatru, filmu, koncertu i spotkań. Doskonale komponują się one jednak z ofertą festiwalową: namiot Kozzi Młodych na zielonogórskim deptaku, sala im. Janusza Koniusza, Pro Libris Cafe, Mediateka „Góra Mediów” oraz Miasto Kargowa.

 

Najważniejszymi nurtami w programie Festiwalu były:          

Kozzi Gangsta Film. Kino Akcji w ramach tego cyklu zaprezentowano następujące filmy:

- „Kulej. Dwie strony medalu”, reż. Xawery Żuławski, Polska 2024;

- „Napad”, reż. Michał Gazda, Polska 2024;

- „Diabeł”, reż. Błażej Jankowiak, Polska 2024;

- „Wrooklyn ZOO”, reż. Krzysztof Skonieczny, Polska 2024.

Role drugoplanowe w polskim filmie fabularnym w ramach tego cyklu zaprezentowano następujące filmy:

- „Rzeczy niezbędne”, reż. Kamila Tarabura, Polska/Niemcy 2024;

- „Cisza nocna”, reż. Bartosz M. Kowalski, Polska 2024;

- „Simona Kossak”, reż. Adrian Panek, Polska 2024;

- „Sezony”, reż. Michał Grzybowski, Polska 2024;

- „Przepiękne!”, reż. Katarzyna Priwieziencew, Polska 2024.

Kino znad granicy. Współczesne kino niemieckie w ramach tego cyklu zaprezentowano następujące filmy:

- „Punkt zapalny” / „Es brennt”, reż. Erol Afşin, Niemcy 2023;

- „Niewypowiedziane” / „Unspoken”, reż. Piotr J. Lewandowski, Niemcy 2024;

- „Południca” / „Die Mittagsfrau”, reż. Barbara Albert, Niemcy/Szwajcaria/Luksemburg 2023;

- „Symfonia o umieraniu” / „Sterben”, reż. Matthias Glasner, Niemcy 2024;

- „Vena”, reż. Chiara Fleichhacker, Niemcy 2024;

- „Weekendowi buntownicy” / „Wochenendrebellen”, reż. Marc Rothemund, Niemcy 2023.

Kino Polskie. Filmy z lat 2023-2025 w ramach tego cyklu zaprezentowano następujące filmy:

- „Pan Olbrychski”, reż. Robert Wichrowski, Polska 2025;

- „Dziewczyna z igłą”, reż. Magnus von Horn, Dania/Polska/Szwecja 2024;

- „Skrzyżowanie”, reż. Dominika Montean-Pańków, Polska 2024;

- „To nie mój film”, reż. Maria Zbąska, Polska 2024;

- „Utrata równowagi”, reż. Korek Bojanowski, Polska 2024;

- „Sny pełne dymu”, reż. Dorota Kędzierzawska, Polska 2023

Ponadto zaprezentowane zostały filmy:

- „Trzeba zabić tę miłość”, reż. Janusz Morgenstern, Polska 1972;

- „Polowanie na muchy”, reż. Andrzej Wajda, Polska 1969;

- „Skarbek i tajemnica magicznego sreberka”, reż. Tomasz Jurkiewicz, Polska 2024;

- „Seksmisja”, reż. Juliusz Machulski, Polska 1983.

W ramach Festiwalu zrealizowano także maraton filmów Macieja Kozłowskiego. W ramach tego cyklu zaprezentowano następujące filmy: „Miasto Prywatne”, reż. Jacek Skalski, Polska 1994; „Deszczowy żołnierz”, reż. Wiesław Saniewski, Polska/Niemcy 1996; „Psy”, reż. Władysław Pasikowski, Polska 1992; „Mgła”, reż. Adam Kuczyński, Polska 1983.

Dyskusje o książkach wzbogacające integrację sztuk na Festiwalu, m.in.:

- Małgorzata Terlecka-Reksnis, Pszoniak. Fragmenty, Poznań 2024.

- Joanna Podsadecka, Braunek. Biografia, Kraków 2024.

- Anna Kamińska, Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak, Kraków 2015.

- Jerzy Bralczyk, Jarosław Mikołajewski, Słowa pierwsze, Warszawa 2024.

 

W ramach Festiwalu zrealizowano także cykl „Przystanki Teatralne”, podczas których przedstawione zostały następujące spektakle:

- „Nieczystość”, tekst i reżyseria Tomasz Man. Teatr Po Kolei.

- „Błękitne oczy pełne miłości”, tekst i reżyseria Tomasz Man. Teatr Po Kolei.

W trakcie Festiwalu odbyły się działania dla najmłodszych widzów m.in. w dniach 26-31 maja 2025 roku odbywały się czytania na drugie śniadanie w mistrzowskim wykonaniu z aktorami i reżyserami (fragmenty książek dla dzieci czytali Lech Dyblik, Andrzej Chyra, Konrad Eleryk). Oprócz tego zorganizowane zostały różnego rodzaju warsztaty animacyjne oraz zabawy z nowymi technologiami multimedialnymi. Warsztaty prowadzili bibliotekarze z wykształceniem animacyjnym.

Festiwal to nie tylko przegląd interesujących produkcji filmowych, ale także nagrody filmowe obejmujące polskie filmy wyprodukowane w latach 2023-2025 Klaps 2025. W dniu 31 maja 2025 roku odbyła się Gala 11 (14). Kozzi Film Festiwal. Festiwalu Filmu, Teatru i Książki Kozzi Pszoniak Stuhr, podczas której przyznano Statuetki Klaps 2025 w kategoriach:

 - Grand Prix, czyli Klaps 2025 dla reżysera najlepszego polskiego filmu fabularnego – Dorota Kędzierzawska za film „Sny pełne dymu”.

- Klaps 2025 za najlepszą drugoplanową kreację aktorską w polskim filmie fabularnym. Nagroda im. Macieja Kozłowskiego – Konrad Eleryk za rolę Kuby w filmie „Przepiękne!”.

- Klaps 2025 za najlepszą kreację aktorską w polskim filmie fabularnym – Olaf Lubaszenko za rolę w filmie „Napad”.

- Klaps 2025 za najlepszy film kina gatunkowego, czyli kino akcji – „Napad”, reż. Michał Gazda.

- Klaps 2025 za wybitne osiągnięcia artystyczne w dziedzinie filmu przyznany reżyserowi lub aktorowi – Andrzej Grabowski.

- Jury zasugerowało organizatorom podczas spotkania Rady Artystycznej o przyznaniu nagrody za najlepszy obraz w ramach retrospektywy kina niemieckiego. Otrzymał go reżyser Piotr J. Lewandowski za film „Niewypowiedziane” / „Unspoken”.

- Nagroda Młodzieżowego Jury - film „Utrata równowagi”, reż. Korek Bojanowski.

 

Festiwal poprzedziły dwie Forpoczty:

– 10 kwietnia 2025 roku Forpoczta I / Seans filmowy „Przynoszę Ci dzikość”, reż. Dyba Lach, Polska 2024 oraz spotkanie z Berndem Buderem. Prowadzenie: Małgorzata Grelak.

– 25 maja 2025 Forpoczta II / Seans filmowy „Pan Olbrychski”, reż. Robert Wichrowski, Polska 2025 oraz spotkanie z Danielem Olbrychskim. Prowadzenie: Iwona Kusiak.

Festiwal zakończyły Post Scripta Festiwalu:

- 4 września 2025 roku – Post Scriptum I / Koncert „Piosenka filmowa dobra na wszystko” w wykonaniu studentów Instytutu Muzyki Uniwersytetu Zielonogórskiego;

- 5 września 2025 roku – Post Scriptum II / Seans filmowy „Chłopaki nie płaczą”, reż. Olaf Lubaszenko, Polska 2000 oraz spotkanie z Olafem Lubaszenko, aktorem i reżyserem. Prowadzenie: Karolina Kamińska.

- 25 września 2025 roku – Post Scriptum III / Spektakl „W maju się nie umiera. Historia Barbary Sadowskiej”, tekst Piotr Rowicki, reżyseria Anna Gryszkówna, obsada Agnieszka Przepiórska.

– 30 października 2025 roku – Post Scriptum IV / Seans filmowy „Utrata równowagi”, reż. Korek Bojanowski, Polska 2024 oraz spotkanie z reżyserem i scenarzystą Korkiem Bojanowskim, reżyserem i scenarzystą połączone z wręczeniem nagrody Młodzieżowego Jury przyznanej podczas Kozzi Film Festiwal 2025. Prowadzenie: Zosia Zaborowska.                                                                                                                           

Cykl Z książką na leżaku w ramach Lata Muz Wszelakich (czerwiec/lipiec-sierpień 2025 roku). Projekt współfinansowany ze środków Zielonogórskiego Ośrodka Kultury. Łącznie podczas wydarzenia odbyło się 8 spotkań:

– 26 czerwca 2025 roku – spotkanie autorskie z Zofią Mąkosą, połączone z promocją książki Bez miłości.  Prowadzenie: dr Joanna Kapica-Curzytek.

– 3 lipca 2025 roku – spotkanie autorskie z Marcinem Mortką połączone z promocją książek Targ Dusz oraz 20.32. Prowadzenie: Mikołaj Borej.

– 10 lipca 2025 roku – spotkanie autorskie z Joanną Jax połączone z promocją książki Spisek. Prowadzenie: dr Joanna Kapica-Curzytek.

– 17 lipca 2025 roku – spotkanie autorskie z Krzysztofem Wielickim połączone z promocją książki Piekło mnie nie chciało. Prowadzenie: Daniel Grupa.

– 24 lipca 2025 roku – spotkanie autorskie z Aldoną Reich połączone z promocją książek Erem oraz Miłość all inclusive. Prowadzenie: Natalia Dyjas-Szatkowska.

– 7 sierpnia 2025 roku – spotkanie autorskie z Pawłem Brolem połączony z promocją książki Zamek. Skrzydło anioła. Prowadzenie: dr Janusz Łastowiecki.

– 21 sierpnia 2025 roku – spotkanie autorskie z Zofią Chrin-Nowicką, połączone z promocją tomiku Sztuka sklejania. Moje kintsugi. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

– 28 sierpnia 2025 roku – spotkanie autorskie z Martą Maciejewską połączona z promocją książki Słodko-gorzki smak miłości. Prowadzenie: Agnieszka Der.

Po raz 14 zorganizowano w ramach ogólnopolskiej akcji, inicjowanej przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Narodowe Czytanie – lekturą była twórczość Jana Kochanowskiego. Zielonogórska edycja odbyła się 6 września 2025 roku. Wydarzenie objęte zostało Patronatem Honorowym Pary Prezydenckiej. WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w ramach akcji Narodowego Czytania zorganizowała następujące działania przedstawiające twórczość Jana Kochanowskiego: O wszystkich sferach życia: o miłości i radości, o ludzkich wadach i słabościach – fraszki Jana Kochanowskiego w wykonaniu Zielonogórzan pod kierownictwem dr Teresy Samulczyk, mikrofon otwarty na poezję Jana Kochanowskiego, Jan Kochanowski - Pieśni. Wokalna interpretacja wierszy poety w wykonaniu dr Anny Łobos z Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Urodziny Cypriana Norwida, patrona Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zielonej Górze (23-24 września 2025 roku). W programie znalazły się: 2 koncerty, 2 spotkania autorskie/promocje książek, 2 wystawy, 1 konkurs.

– 23 września 2025 roku – promocja książki Andrzej K. Waśkiewicz. Poezje zebrane z udziałem gości; Anny Sobeckiej, prof. dr hab. Małgorzaty Mikołajczak, prof. dr hab. Mariana Kisiela oraz Jarosława Zalesińskiego. Prowadzenie. prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak.

– 23 września 2025 roku – recital w wykonaniu Marzanny Rudnickiej – soprano oraz Kamila Wrony – piano, promujący płytę Reynaldo Hahn Songs. Prowadzenie: Aleksander Nowak.

– 23 września 2025 roku – Nocna prezentacja oryginalnych 5 rysunków Cypriana Norwida, grafiki ze sztambucha rodziny Turnów z roku 1846 ze zbiorów WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (wystawa).

– 23-27 września 2025 roku – wystawa Piórkiem i węglem – szkicuj jak Norwid (2024), prezentacja prac z warsztatów artystycznych w wykonaniu uczniów z Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Zielonej Górze z okazji urodzin Patrona WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

– 24 września 2025 roku – rozstrzygnięcie konkursu na interpretację wiersza Mieczysława J. Warszawskiego.

– 24 września 2025 roku – Liryczna jesień, koncert poezji śpiewanej w wykonaniu Dominiki Świątek i Radka Łukaszewicza.

– 24 września 2025 roku – spotkanie autorskie z ks. Jerzym Hajdugą połączone z promocją tomiku poezji Przespane sny. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

Ponadto w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa młodzi czytelnicy tworzyli alternatywne losy Norwida - superbohatera, niczym w RPG.

15. Festiwal Literacki im. Anny Tokarskiej Proza Poetów. Biografie i nie tylko (12-21 listopada 2025 roku). W ramach Festiwalu odbyło się 12 wydarzeń – 10 spotkań autorskich połączonych z premierami książek, 1 Grę Kryminalną ph. Kradzież w Klubie Białych Kruków oraz 1 spektakl. Podczas Festiwalu zrealizowano:

– 12 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Michałem Witkowskim połączone z promocją książki Wiara. Autobiografia. Prowadzenie: dr Janusz Łastowiecki.

– 13 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Jarosławem Barańczakiem połączone z promocją tomiku Jeszcze stoimy. Prowadzenie: dr Mirosława Szott.

– 13 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Małgorzatą Czyńską połączone z promocją książki Zgiełk serca. Opowieść o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Prowadzenie: Magdalena Faron.

– 14 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Justyną Sobolewską połączone z promocją książki Jadwiga. Opowieść o Stańczakowej. Prowadzenie: prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak.

– 15 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z dr. Andrzejem Franaszkiem połączone z promocją książek: Miłosz. Biografia, Herbert Biografia (I) Niepokój, Herbert Biografia (II) Pan Cogito. Prowadzenie: dr Katarzyna Grabias-Banaszewska.

– 17 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Martą Byczkowską-Nowak połączone z promocją książki Nieocalony. Tadeusz Borowski. Biografia. Prowadzenie: dr Joanna Kapica-Curzytek.

– 18 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Magdaleną Grzebałkowską połączone z promocją książki Dezorientacje. Biografia. Marii Konopnickiej. Prowadzenie: dr Katarzyna Grabias-Banaszewska.

– 20 listopada 2025 roku – promocja nowego numeru „Lubuskiego Pisma Literacko-Kulturalnego Pro Libris” 2025, nr 2-4 (92-94) Design. Murale Biko Bitka. Prowadzenie: red. Ewa Mielczarek.

– 20 listopada 2025 roku – spotkanie autorskie z Konradem Wojtyłą połączone z promocją książki Plany na przyszłość - Jubileusz 25 lat od debiutu. Prowadzenie: prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak.

– 21 listopada 2025 roku – spektakl Ginczanka. Przepis na prostotę życia monodram w wykonaniu Agnieszki Przepiórskiej, reżyseria: Anna Gryszkówna, tekst: Piotr Rowicki.

– 21 listopada 2025 roku – spotkanie z Agnieszką Przepiórską, aktorką.

– 21 listopada 2025 roku – Kradzież w Klubie Białych Kruków – Gra Kryminalna. Interaktywny wieczór detektywistyczny w Mediatece „Góra Mediów” WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze z udziałem Grupy Improwizacyjnej Huragan.

Czytelnia Dramatu – celem inicjatywy była popularyzacja współczesnego dramatu polskiego; nieodłącznym elementem każdej Czytelni była muzyka na żywo i efekty akustyczne, które zbliżały Czytelnię do formy słuchowiska radiowego. W ramach cyklu w 2025 roku zorganizowano 5 wydarzeń: „Dybuki” (15 stycznia 2025 roku), „Pierwszy raz” (19 lutego 2025 roku), „Płyty na 78 obrotów” (23 kwietnia 2025 roku), „Kocina w śmietanie” (29 maja 2025 roku); „Bajka o Pańci, co szczęście sprzedała” (12 grudnia 2025 roku). Cześć działań została zrealizowana dzięki dofinansowaniu z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Noc Muzeów w Muzeum Ilustracji Książkowej (17 maja 2025 roku); Hasło wydarzenia brzmiało Molek Cymelek – zagadkowy lokator Muzeum Ilustracji Książkowej. W programie Nocy Muzeum znalazło się m.in.: zajęcia plastyczne ph. Idziesz do Biblioteki – zabierz torbę „mola książkowego”!, Konkurs na wierszyk reklamowy, slogan, rymowankę, którego tematem była biblioteka, książka, ilustracja, Molek Cymelek, „Czarne” warsztaty z wykorzystaniem linorytów Stanisława Pary, zwiedzanie Muzeum z przewodnikiem.

WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze koordynowała działalność 96. Dyskusyjnych Klubów Książki południowej części województwa lubuskiego (45 dla dorosłych, 51 dla dzieci i młodzieży), dla których w 2025 roku zakupiono 1 288 książek (769 woluminów dla dorosłych, 519 woluminów dla dzieci i młodzieży). Kluby liczyły 1 183 stałych członków (403 dorosłych, 780 dzieci i młodzieży). Dla klubowiczów zorganizowano 773 spotkań (386 dla dorosłych, 387 dla dzieci i młodzieży) i wydarzeń kulturalnych. Liczba spotkań autorskich – 43 (29 dla dorosłych, 14 dla dzieci i młodzieży). Liczba wszystkich uczestników programu Dyskusyjne Kluby Książki w 2025 roku – 7 555 osób.

Dzięki realizacji projektów inwestycyjnych Biblioteka z roku na rok zmienia i unowocześnia swoje przestrzenie. Efektem tych starań była obecność w naszych wnętrzach coraz większej grupy klubów i stowarzyszeń zielonogórskich, które właśnie w przestrzeniach bibliotecznych prowadziły swoją działalność np. Stowarzyszenie Jeszcze Żywych Poetów swoje cykliczne spotkania organizowało w siedzibie Biblioteki.

 

Większe imprezy dla dzieci

Zimowa Czytelnia Norwida – podczas ferii zimowych (20-31 stycznia 2025 roku) przeprowadzono w ramach projektu 26 spotkań warsztatowo-zabawowych dla rodzin z dziećmi; zajęcia miały charakter otwarty. Odbyły się w Filii nr 2, Filii nr 3, Filii nr 5, w Filii nr 8, w Filii nr 9, w Filii nr 11, w Filii nr 12, w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, w Mediatece „Góra Mediów” oraz w Lubuskim Laboratorium Książki; wszystkie działania poprzedzone były lekturą tematycznie nawiązującą do tematu i charakteru warsztatów lub dla których były inspiracją. Oprócz spotkań warsztatowych filie biblioteczne zaproponowały także mieszkańcom miasta wspólną zabawę z grami planszowymi. Zadanie dofinansowane było przez Urząd Miasta Zielona Góra. Łącznie w zajęciach prowadzonych w ramach Zimowej Czytelni Norwida wzięło udział 412 uczestników.

Letnia Czytelnia Norwida – przez cały lipiec i sierpień odbywały się zabawy, warsztaty oraz spotkania dla dzieci młodszych i ich rodziców w ramach akcji ph.: Cały świat w jednym miejscu. Zajęcia, w których uczestniczyli mieszkańcy Zielonej Góry, okolicznych miejscowości oraz turyści odwiedzający nasze miasto miały charakter otwarty. Odbyły się w przestrzeni Patio Biblioteki. Wszystkie działania warsztatowe poprzedzone były lekturą tematycznie nawiązującą do dziedziny i charakteru danych warsztatów lub dla których była inspiracją. Dodatkowym zadaniem było przybliżenie uczestnikom kultury i przyrody całego świata. Łącznie odbyło się 12 spotkań, w których wzięło udział 444 osób. Zadanie dofinansowane było przez Urząd Miasta Zielona Góra.

XXVI Przegląd Mistrza Pięknego Czytania pod hasłem: Wszystkie oblicza miłości (kwiecień-czerwiec 2025 roku). Zadanie miało na celu promocję głośnego, pięknego czytania, popularyzację wśród klubowiczów dziecięcych i młodzieżowych Dyskusyjnych Klubów Książki książek współczesnych polskich pisarzy dla dzieci i młodzieży, propagowanie spędzania czasu wolnego z książką i traktowanie go jako swoistego rytuału, rozwijanie wrażliwości czytelniczej, zapoznanie z warsztatem i różnymi technikami głośnego, aktorskiego czytania oraz świadomego uczestnictwa w kulturze. Konkurs polegał na przeczytaniu przed jury, w najlepszy możliwy sposób, wybranego wcześniej fragmentu książki na temat szeroko rozumianej miłości. Uczestniczyło w nim około 120 uczestników z m.in. z Zielonej Góry, Czerwieńska, Nowogrodu Bobrzańskiego, Żar. Gala Mistrza Pięknego Czytania, połączona ze spotkaniem autorskim z Łukaszem Wierzbickim, odbyła się 11 czerwca 2025 roku.

IV Zlot fanów i fanek Ani z Zielonego Wzgórza (25 lipca 2025 roku) – ogólnopolska impreza, adresowana do miłośników Ani z Zielonego Wzgórza. Uczestnikami imprezy byli czytelnicy w różnym wieku: dzieci, młodzież i dorośli. W programie Zlotu znalazło się wiele atrakcji: czytanie performatywnej sztuki „Ania z Zielonego Wzgórza”, konkurs na przebranie, quiz wiedzy o przygodach Ani Shirley, prelekcje, pokazy, warsztaty, gra terenowa, zabawy dla najmłodszych. Łącznie w imprezie uczestniczyło około 150 osób.

Noc Bibliotek (17 października 2025 roku). W 2025 roku odbyło się pod hasłem: „Do dzieła!” i koncentrowało się na temacie piękna naszego miasta. Zorganizowane zostały 3 tury warsztatów dla dzieci i młodzieży. W programie znalazły się m.in.: warsztaty plastyczne, gra biblioteczna z nagrodami od firmy Nordis Chłodnie Polskie sp. z o.o., dwa stanowiska do samodzielnego rękodzieła, warsztaty z tabletami, wymiana książek, nocne wypożyczanie książek, fotobudka. W wydarzeniu wzięło udział około 100 osób. Warto dodać, że Centrum Biblioteczne dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteka Pana Kleksa została wyróżniona za kreatywność i formułę Nocy Bibliotek przez ogólnopolskiego organizatora akcji.

Komiks amerykański w twojej bibliotece (wrzesień 2024 roku – czerwiec 2025 roku) – warsztaty w ramach których odbywały się spotkania dotyczące kultury amerykańskiej, w tym głównie komiksu amerykańskiego. Wydarzenie realizowano w ramach programu america@your library Ambasady USA w Warszawie i projektu „Amerykańska kultura, ruch i rozwój osobisty – wzmacnianie potencjału młodych osób i liderów w lokalnych społecznościach” (środki z Departamentu Stanu USA). Warsztaty z odbyły się wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu - laptopów i tabletów graficznych. Zrealizowano 40 spotkań, w których wzięło udział około 600 osób. 

Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci (2 kwietnia 2025 roku) – obchodzony i świętowany był we wszystkich dziecięcych agendach bibliotecznych. W tym dniu odbyły się warsztaty i zabawy, a w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa Bal Postaci z Książek dla Dzieci. W programie znalazły się: gry i zabawy, tańce, spotkanie z książką, budowa i oblężenie zamku, warsztaty plastyczne. Udział wzięło około 50 osób. 

Znani Zielonogórzanie czytają dzieciom (cały 2025 roku) – sobotnie spotkania, które organizowane były w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, popularyzujące czytelnictwo, połączone z warsztatami dla rodzin z dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym. Gośćmi specjalnymi byli znani Zielonogórzanie. Łącznie zrealizowano 5 spotkania, w których wzięło udział około 155 dzieci i ich opiekunów.

Mała Książka Wielki Człowiek (cały 2025 rok) – ogólnopolski projekt czytelniczy który przewidywał dla każdego czytelnika w wieku przedszkolnym wyprawkę czytelniczą (książka dla dzieci, broszura dla rodzica, zakładka oraz karta czytelnika). Czytelnik za każde wypożyczenie uzyskiwał naklejkę a po zgromadzeniu 10 otrzymywał Dyplom Małego Czytelnika.

Bingo Czytelnicze (cały 2025 roku) – wyzwanie czytelnicze z nagrodami, dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa można było otrzymać kartę Czytelniczego Bingo. Następnie trzeba było wypożyczyć książkę na zadany temat, przeczytać, opowiedzieć o niej bibliotekarzowi (ustnie lub pisemnie) i otrzymać pieczątkę. Można było zdobyć Małe Bingo oraz Duże Bingo, zostać Pożeraczem Książek i odebrać drobny upominek.

W stronę książki – akcja która trwała od 7 stycznia do 31 grudnia 2025 roku. Działanie było organizowane w: Centrum Bibliotecznym Dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, Filii nr 2, Filii nr 3, Filii nr 5, Filii nr 8, Filii nr 9, Filii nr 11 oraz Filii nr 12. Wszyscy uczniowie szkół podstawowych, którzy założyli lub już posiadali konto w naszej Bibliotece, mogli odebrać Kartę Stałego Czytelnika. Wypożyczanie książek w wymienionych powyżej agendach i filiach uprawniało do zdobycia pieczątki. Zebranie sześciu pieczątek – do odebrania dyplomu i upominku.

Co kryją mury Zielonej Góry? (wrzesień 2025 roku – lutego 2026 roku) projekt realizowany przez Centrum Biblioteczne dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteka Pana Kleksa. W ramach przedsięwzięcia udało zakupić sprzęt, materiały plastyczne, materiały promocyjne, ale także: zorganizować 3 spacery edukacyjne z przewodnikiem, 3 warsztaty „Zielonogórskie Inspiracje” dla dzieci w wieku przedszkolnym, 3 warsztaty „Zielonogórskie inspiracje” dla grup w wieku szkolnym, 4 warsztaty ilustratorskie do zielonogórskich baśni i legend. W każdym wydarzeniu udział brało średnio 20 osób. W 2026 roku projekt zostanie kontynuowany i ewaluowany. Projekt dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Tydzień Teatru z Biblioteką (marzec-kwiecień 2025 roku) – trakcie akcji zorganizowano: spektakl dla dzieci „Król Pomarańczy”; spektakle dla dorosłych: „Dawniej wstalibyście z miejsc”, „National Anthem”, „No make up”; czytanie performatywne „Wege-nacja”; koncert „Jesteśmy na wczasach”; warsztaty teatralne dla dzieci. Łącznie w 7 wydarzenia uczestniczyło 860 osób. Ponadto 8 kwietnia 2025 roku odbył się koncert „Projekt Młynarski”.

Projekt 1-2-3 Teatr (cały 2025 rok) – celem zajęć było zapoznanie dzieci i młodzieży z podstawową wiedzą o teatrze. Uczestnicy zajęć dowiadywali się, czym był teatr, poznawali ogólną historię tej dziedziny sztuki, rodzaje teatru, a także zdobywali wiedzę i umiejętności praktyczne. Celem spotkań było przygotowanie spektaklu teatralnego, który prezentowany był na zakończenie cyklu. W 2025 roku 1-2-3 TEATR sięgnął po sztukę napisaną na podstawie tekstu Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel „Dziwożona”, za którą otrzymał srebrne pióro Koszałka Opałka. Zajęcia te to dla młodych adeptów teatru nie tylko nowa wiedza i doświadczenie, które będą mogli wykorzystać w swoim przyszłym życiu, ale także możliwość poznania osób o podobnych zainteresowaniach, nawiązania nowych przyjaźni, a także szansa na atrakcyjne spędzenie wolnego czasu. Niezmiernie istotnym elementem zajęć jest zaznajomienie dzieci i młodzieży z różnorodnymi tekstami literackimi. Uczestnicy analizują je, interpretują, rozkładają na czynniki pierwsze oraz próbują dostrzec w nich przesłania, które warto pokazać na scenie. W 2025 roku odbyły się 32 warsztaty, w których uczestniczyło 320 osób.

 

Inne wydarzenia dla dzieci

- Warsztaty z programowania robotów z klocków LEGO. Podstawy programowania blokowego, ćwiczenia z logicznego i kreatywnego myślenia (Mediateka „Góra Mediów”);

- Tematyczne soboty – cykl zajęć dla dzieci i młodzieży, które były połączeniem głośnej lektury, zabaw ruchowych oraz warsztatu plastycznego. Były one skupione wokół ważnych dni w kalendarzu, np. Dnia Jeża, Dnia Kropki (Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa);

- Książka albo psikus – akcja czytelnicza z okazji Halloween, zorganizowana w celu promocji czytelnictwa wśród najmłodszych. Za halloweenowe przebranie można było otrzymać książkę w prezencie. Mimo pierwszej edycji akcji, wydarzenie cieszyło się sporym zainteresowaniem (Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa); 

- Świąteczne akcji dla dzieci i młodzieży – kiermasz rękodzieła, zajęcia dla dzieci i młodzieży (Centrum Biblioteczne dla Dzieci i Młodzieży);

- Tematyczne zajęcia popołudniowe – zajęcia dla dzieci i młodzieży, które łączyły głośną lekturę, zabawy ruchowe oraz warsztaty plastyczne. Poruszały także różną tematykę i techniki plastyczne. Średnio kilka spotkań w miesiącu (Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa);

- Spotkania klubu szachowego – w semestrze letnim roku szkolnego klub spotykał się dwa razy w tygodniu, korzystając z przestrzeni Centrum Bibliotecznego dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteki Pana Kleksa. Pół roku wizyt zwieńczone było turniejem szachowym (Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa);

- Dzień Niemiecki w Bibliotece. Już od kilku lat, w październiku, w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa obchodzony był i jest Dzień Niemiecki, przy współpracy z przedstawicielką Uniwersytetu Zielonogórskiego, Barbarą Krzeszewską-Zmyślony. Ideą spotkania było przybliżanie uczniom zielonogórskich szkół i przedszkoli piękna języka niemieckiego (Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa);

- Klub Cichego Czytania – w lipcu 2025 roku Centrum Biblioteczne dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteka Pana Kleksa wraz z Lubuskim Laboratorium Książki zainicjowało Klub Cichego Czytania dla młodych miłośników książek. W sumie przez pół roku odbyło się 5 spotkań w Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, gromadzących od kilku do kilkunastu uczestników każde. To inicjatywa, która była wyciągnięciem przyjaznej dłoni do tej młodzieży, która kocha czytać, ale ma obawy przed publicznymi wystąpieniami (jak bywa w przypadku spotkań Dyskusyjnego Klubu Książki);

- Luźne wtorki oraz wPADnij w środy na PS4 - to cykliczna akcja promująca Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotekę Pana Kleksa, jako miejsca, w którym młodzież może spędzać swój wolny czas;

- Dzień Telewizji w Bibliotece – warsztaty z Lubuską TV Horyzonty – uczniowie z klasy siódmej szkoły podstawowej mieli możliwość odkryć tajniki pracy w telewizji, a także sami spróbować swoich sił przed kamerą. (Filia nr 9);

- O pewności siebie – warsztaty dla uczniów z klasy piątej szkoły podstawowej, były okazją do rozwijania pewności siebie poprzez angażujące aktywności. Uczestnicy pracowali zarówno indywidualnie, jak i w grupie, łącząc czytanie książki, rozmowę oraz elementy teatralnej dramy. Współpraca z Lubuskim Laboratorium Książki (Filia nr 9);

- Spacer edukacyjny ze strażnikiem leśnym z Nadleśnictwa Zielona Góra po terenie Parku i Lasu Piastowskiego, w ramach obchodów Święta Drzewa; prowadzenie: Kaja Borzęcka (Filia nr 11);

- Spotkanie autorskie z Agnieszką Ginko-Humphries (Filia nr 2 i 11);

- Spotkanie z książką – comiesięczne spotkania z dziećmi oparte na czytaniu książek, grach i zabawach edukacyjnych – dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym (Filia nr 2);

- Zabawy w rysowanie – cykliczne spotkania literacko- plastyczne dla dzieci (Filia nr 6 i 12);

- Laboratorium Uzdrawiającej Książki – spotkania literacko-plastyczne z elementami biblioterapii dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (Lubuskie Laboratorium Książki).

 

Pozostałe większe inicjatywy, imprezy i spotkania cykliczne

9. Noworoczne Wierszowanie (23 stycznia 2025 roku) – Wierszowanie ph. Wiersz z drewna, inspirowany wystawą Wokół Sacrum. Rzeźba i asamblaż, artysty Jerzego Gąsiorka-Gąsiora. Spotkanie autorów lubuskich. W programie: Finisaż wystawy Wokół Sacrum. Rzeźba i asamblaż Jerzego Gąsiorka (Gąsiora), Występ grupy śpiewu białego Drewno, konkurs na wiersz.

Tokarska. Poezja Zapisana od nowa (projekt literacko-artystyczny – warsztaty kaligraficzne realizowany w latach 2024-2025) – warsztaty kaligrafii miały na celu przypomnienie twórczości zielonogórskiej poetki, Anny Tokarskiej oraz opanowanie sztuki artystycznego pisania. Część warsztatową projektu, polegającą na nauce pisania kaligraficznego poprowadziła zielonogórska nauczycielka, specjalistka w zakresie sztuki kaligrafii i iluminacji, Katarzyna Lewandowska. Organizatorzy: WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze oraz Zespół Szkół Ekologicznych im. Unii Europejskiej w Zielonej Górze.

Paczka dla Bezdomniaczka (maj, wrzesień, grudzień 2025 roku) – akcja zbierania mokrej karmy dla bezdomnych zwierząt z terenu Zielonej Góry w zamian za książkę. Organizator: Fundacją dla zwierząt Bestaro. Współorganizator: WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

Współorganizacja 70. Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego (OKR) (maj 2025 roku) – etap wojewódzki, organizowany był przez WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, Towarzystwo Kultury Teatralnej w Warszawie. Konkurs był imprezą dla amatorów – otwartą dla uczniów szkół ponadpodstawowych, studentów i osób dorosłych. Konkurs prowadzony był w drodze wielostopniowych eliminacji – środowiskowych, miejskich, powiatowych. Etapem poprzedzającym występy uczestników na szczeblu ogólnopolskim był etap wojewódzki (do którego uczestników nominują Sądy Konkursowe ze szczebli powiatowych). OKR był imprezą o charakterze artystyczno-edukacyjnym: organizatorzy wszystkich przeglądów zapewnią uczestnikom udział w zajęciach seminaryjnych i warsztatowych oraz możliwość indywidualnej rozmowy z członkami Sądów Konkursowych. Konkurs przeprowadzany był w czterech kategoriach: turniej recytatorski, turniej poezji śpiewanej, teatr jednego aktora i wywiedzione ze słowa. W roku 2025 w wojewódzkim przeglądzie i towarzyszących mu warsztatach odbywających się w Bibliotece wzięło udział 55 uczestników z całego województwa lubuskiego.

Laboratorium Młodych – cykl, w którym młodzi użytkownicy Biblioteki mogli pokazać innym swoje pasje i zainteresowania oraz nauczyć innych czegoś, w czym się specjalizują. W 2025 w tym cyklu zorganizowano dwa warsztaty: „Bransoletki przyjaźni” i „Skarpeta Mikołaja” oraz dwa spotkania pn. „Książki, filozofia i herbata”. Wydarzenie adresowane były do młodych myślicieli – młodzieży zainteresowanej książkami i filozofią. Zainicjowane zostały przez Macieja Starościca, uczestnika młodzieżowego Dyskusyjnego Klubu Książki. Podczas comiesięcznych spotkań młodzi rozmawiali na przeróżne tematy. Odbyło się 7 spotkania, w których uczestniczyło 30 osób.

Cykl spotkań z psychoterapeutą dla młodzieży i dorosłych – celem spotkań dla młodzieży z psychologiem i psychoterapeutą Piotrem Zbigniewem Kamratem była popularyzacja wiedzy na temat zdrowia psychicznego. W spotkaniach licznie uczestniczyła młodzież z zielonogórskich i lubuskich szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W 2025 roku zorganizowano 4 spotkania: „Depresja”; „Bullying”; „Jak się uczyć?”; „Od lęku do relacji”. Natomiast celem spotkań z psychologiem i psychoterapeutą Piotrem Zbigniewem Kamratem, adresowanych do dorosłych, była popularyzacja wiedzy na temat zdrowia psychicznego. Spotkania miały postać rozmowy ze specjalistą, prowadzonej przez Annę Urbańską. W 2025 roku zorganizowano 5 spotkań: „ADHD w dorosłym życiu”; „Życie w spektrum – AUTYZM”; „Ja i jedzenie – wszystko o zaburzeniach odżywiania”; „Natrętne myśli i nie tylko … Prawie wszystko o zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych (OCD)”; „Sen”. Łącznie w 2025 roku odbyło się 9 spotkań w których uczestniczyło 1 020 osób.

Spotkanie „Agnieszka Osiecka z szuflady i pamięci Wandy Rudkowskiej” (8 kwietnia 2025 roku) – z okazji przekazania pamiątek po poetce do zbiorów WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

ALE DRAMA(T)! – cykl wydarzeń, adresowanych do młodzieży, mających na celu zachęcenie młodych do czytania dramatów. W 2025 roku w przedsięwzięcie pn. „ALE DRAMA(T)!” zaangażowali się uczniowie V Liceum Ogólnokształcącego im. Krzysztofa Kieślowskiego w Zielonej Górze, Zespołu Szkół Muzycznych oraz studenci Uniwersytetu Zielonogórskiego. Czytano dramaty: Iwony Kusiak, Maliny Prześlugi oraz sztukę w języku angielskim napisaną przez Seana Bakera. Odbyły się czytania performatywne dla młodzieży: „Wege-nacja” Iwony Kusiak, „Crossword” Seana Bakera oraz „Wigilia” na podstawie sztuki „Pustostan” Maliny Prześlugi. W 3 wydarzeniach uczestniczyło 327 osób.

Dziady wiedźmińskie (30 października 2025 roku) – integracyjne spotkanie zorganizowane w Mediatece „Góra Mediów” dla młodzieży i dorosłych, popularyzujące interdyscyplinarność kultury popularnej poprzez fantastykę i spędzanie czasu bez ekranów.

Dobrostan – w październiku 2024 roku Biblioteka Obcojęzyczna i Lubuskie Laboratorium Książki rozpoczęły prowadzenie nowej formy działalności dla czytelników kontynuowanej przez cały 2025 rok: comiesięcznych spotkań w kręgu pt. Dobrostan – budowanie wspólnoty osób zaangażowanych w rozwój osobisty i pozytywne myślenie. W pierwszej części spotkania odbywała się rozmowa w kręgu na konkretny temat związany z szeroko pojętym dobrostanem, każda osoba po kolei dzieliła się swoimi przemyśleniami (poruszono takie tematy jak: Korzenie, Miłość własna, Męskość i kobiecość, ODnowa, Natura, Piękno, Zasoby, Relaks, Oddech i Prezent). W drugiej części prowadzone były różnorodne działania artystyczne. Każde spotkania były inne i niepowtarzalne, bo kształtowane przez osoby, które brały w nich udział. Takie działania budowały pozytywny wizerunek Biblioteki jako miejsca oddechu i ostoi w czasach pośpiechu oraz stresu, miejsca, gdzie myśli się o naszym Dobrostanie. Spotkania trwały około 3 godzin, odbyło się 10 spotkań.

Malowane dźwiękiem! – cykliczne warsztaty z dźwiękoterapii organizowane przez Filię nr 5.

Spotkania z podróżnikami – cykliczne spotkania z zielonogórzanami, którzy lubią podróżować i chcą o swoich wrażeniach opowiedzieć. W 2025 roku w Filii nr 12 odbyło się 9 spotkań i fotorelacji z podróży. W ich trakcie przedstawiono następujące zagadnienia: „Arktyka pod żaglami” A. Tomala; „Nowa Zelandia – kraj kiwi i kiwi” M. Kurzawa; „Antarktyda – siódmy kontynent” J. Sokołowski; „Arabia – od świateł Dubaju po ciszę Omanu” J. Dziudziel; „Dźwięki z całego świata” M. Łysakowski; „Madera – wyspa kwiatów i wiecznej wiosny” M.J. Fraszewska; „Lanzarote – wyspa z piekła rodem” M.J. Fraszewska; „Japonia – co naprawdę kryje Kraj Kwitnącej Wiśni” J. Dziudziel; „Sycylia – wyspa niezwykła” T. Górecka.

Salon imersji – projekt realizowany przez Mediatekę „Góra Mediów”. Zakłada stworzenie nowoczesnej przestrzeni immersyjnej w strukturze Biblioteki – środowiska kulturowo-edukacyjnego wykorzystującego technologie obrazu, światła i dźwięku do prezentacji i twórczej interpretacji współczesnych zjawisk artystycznych. Obejmuje adaptację przestrzeni oraz organizację wydarzeń kulturalno-edukacyjnych. Przestrzeń została doposażona w nowoczesny sprzęt, w tym m.in. przestrzenny system dźwiękowy, stół do gier fabularnych, nowoczesny projektor, osiem zestawów gogli Meta Quest 3 do korzystania z aplikacji edukacyjnych i rozrywkowych, discmany, słuchawki bezprzewodowe oraz specjalistyczne oprogramowanie. Realizowane w ramach projektu wydarzenia zakładają aktywne wykorzystanie nowego wyposażenia oraz zapoznanie z nim użytkowników Biblioteki. Do tej pory odbyły się m.in. dwa seanse filmowe połączone z prelekcjami i dyskusjami, prelekcja poświęcona storytellingowi, wykład na temat historii szermierki wzbogacony o warsztaty w wirtualnej rzeczywistości, trzy sesje gier fabularnych, a także liczne warsztaty skierowane do osób indywidualnych oraz rodzin. Projekt zrealizowany został w roku 2025 w 70%, a jego zakończenie przewidziano na koniec lutego 2026 roku. Projekt dofinansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Budujemy Przyszłość – projekt realizowany przez Mediatekę „Góra Mediów” w ramach projektu z Akcją Edukacja finansowanego z Urzędu Miasta Zielona Góra. Działanie zostało zrealizowany jako przedsięwzięcie edukacyjno-kulturalne, którego celem było poszerzanie wiedzy uczestników, rozwijanie kompetencji przyszłości oraz wzmacnianie postaw twórczych i integracja lokalnej społeczności. Projekt zrealizowano w dwóch komplementarnych blokach tematycznych: blok I – Wykłady ekspertów, blok II – Spotkania w Artystycznym Kręgu. W ramach pierwszego bloku zrealizowano dwa wykłady prowadzone przez zaproszonych specjalistów, reprezentujących różne dziedziny nauki i praktyki zawodowej. Spotkania miały charakter popularyzatorski i były skierowane do szerokiego grona odbiorców. Drugi blok projektu stanowił cykl Spotkań w Artystycznym Kręgu, których celem był rozwój umiejętności plastycznych, budowanie odwagi twórczej wśród artystów amatorów oraz integracja społeczności lokalnej. Z czasem wokół spotkań ukształtowała się stała grupa licząca kilkadziesiąt osób, regularnie korzystających z oferty warsztatowej. Szczególną wartością działań była naturalnie zachodząca integracja międzypokoleniowa – w spotkaniach uczestniczyły osoby w różnym wieku, różnych narodowości, o zróżnicowanym doświadczeniu artystycznym, co sprzyjało wymianie perspektyw, wzajemnemu uczeniu się i budowaniu relacji. Łącznie w ramach projektu odbyło się 7 spotkań.

Artystyczny Krąg – comiesięczne spotkania integracyjne dla artystów-amatorów połączone z warsztatami plastycznymi (Mediateka „Góra Mediów”).

Let's talk, czyli porozmawiajmy o książkach... po angielsku! – konwersacje w języku angielskim. Prowadzenie Dagmara Corrigan (Filia nr 1).

Eko-warsztaty – warsztaty z wykorzystaniem produktów z recyklingu (Filia nr 4). 

Planszówkowe popołudnia – spotkania, podczas których można było pograć w gry planszowe (Filia nr 4).

Języki Świata. Rozrywki umysłowe – spotkanie dla tych, którzy nie wiedzieli jak zacząć uczyć się języków obcych (Filia nr 4).

Biblioteka w walizce (cały 2025 rok) – akcja adresowana była do dzieci z najmłodszych grup przedszkolnych, które jeszcze nie odwiedzają biblioteki. Prowadzona była w przedszkolach, miała na celu rozbudzenie zainteresowania książkami u najmłodszych dzieci. Podczas spotkania dzieci miały okazję posłuchać książki czytanej przez bibliotekarza, animowanej przy użyciu pacynki, kostiumów i rekwizytów, a także obejrzeć książki przyniesione w walizce z biblioteki. Spotkania prowadzone były w zielonogórskich przedszkolach przez Lubuskie Laboratorium Książki. Łącznie zorganizowano 7 spotkań, w których uczestniczyły 143 osoby.

W 2025 roku w poszczególnych agendach WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze funkcjonowały różne kluby m.in.: Klub Książkowy „Libro” (literatura kobieca) i Klub Kryminału – cykliczne spotkania z książką dla fanów gatunku (Filia nr 8), Klub Gier Planszowych – cykliczne spotkania z planszówkami (Filia nr 8). Natomiast w Mediatece „Góra Mediów” odbywały się comiesięczne spotkania klubu filmowego (Seans w Ciemno), podczas których odbywały się pokazy filmowe, prelekcje i dyskusje oraz Zielonogórskiego Klubu Poetów – comiesięczne spotkania klubu poetów, odczyty wierszy, integracja środowiska (Mediateka „Góra Mediów”).

 

10/ Działalność naukowa Biblioteki                                                                             

1. W dniu 7 marca 2025 roku Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze została pozytywnie oceniona przez Krajową Radę Biblioteczną w zakresie spełniania wymogów i kryteriów, o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie sposobu i trybu zaliczania bibliotek do niektórych bibliotek naukowych oraz ustalenia ich wykazu.
2. W 2025 roku drukiem oraz na portalach internetowych ukazało się ok. 76 publikacji, w tym monografie, wydawnictwa zbiorowe i artykuły w czasopismach naukowych, popularnonaukowych, branżowych oraz społeczno-kulturalnych m.in.: „Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne”, „Bibliotekarz Lubuski”, „Biblioteka Publiczna”, „Poradnik Bibliotekarza”, „Adhibenda. Rocznik Archiwum Diecezji w Zielonej Górze, „Filologia Polska. Roczniki naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego”, „Miesięcznik Odra”, „Pegaz Lubuski”, „Rocznik Historii Prasy Polskiej”, „Pasje Literackie”, „Szkice Nadobrzańskie”, „Inspiracje. Pismo literackie Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku”, „Na Winnicy. Magazyn Towarzystwo Miłośników Zielonej Góry „Winnica”, „Wychowawca” jak również „Ziemia Lubuska”. Do druku zostało złożonych kolejnych 18 artykułów.
3. 8 maja 2025 roku – Organizacja popularnonaukowej konferencji bibliotekoznawczej „Dzieje bibliotekarstwa i bibliotek oraz bibliotekoznawstwa na Ziemi Lubuskiej”. Organizator: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Liczba uczestników: 147, w tym 12 prelegentów.
4. 14-15 maja 2025 roku – Współorganizacja II ogólnopolskiej konferencji z cyklu „Region w dialogu”, zatytułowanej „Archiwum: miejsce pamięci – pamięć miejsca”. Organizatorzy: Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Archiwum Państwowe w Zielonej Górze, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego. W pierwszym dniu konferencji obrady miały miejsce w WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, w drugim natomiast – w Bibliotece UZ. W wydarzeniu wzięło udział 44 prelegentów.
5. 15-17 października 2025 roku – Organizacja ogólnopolskiej interdyscyplinarnej konferencji naukowej „Miasto starsze niż prasa (III)”. Organizatorzy: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, Katedra Wiedzy o Mediach Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Komisja Prasoznawcza PAN – Oddział w Krakowie, Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Zakład Dziennikarstwa i Nauk o Mediach Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego, SBP Zarząd Oddziału w Zielonej Górze, Stowarzyszenie Przyjaciół Biblioteki Norwida. Łącznie w konferencji wzięło udział 210 osób, w tym 25 prelegentów i uczestników debat, a także przedstawiciele bibliotek południowej części województwa lubuskiego, uczniowie szkół średnich i studenci Uniwersytetu Zielonogórskiego. Transmisję obrad obejrzało około 50 osób.
6. 23-24 października 2025 roku – Współorganizacja konferencji naukowej „Cyfrowa przyszłość zaczyna się lokalnie. Regionalne biblioteki cyfrowe – teraźniejszość, perspektywy i wyzwania”. Organizatorzy: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze. Konferencja odbyła się w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie. Łącznie w dwóch dniach konferencji wzięło udział około 300 uczestników.
7. 19-20 listopad 2025 roku – Organizacja IV Forum Bibliotek Lubuskich ph. „Miejsca nieoczywiste i niededykowane we współczesnej bibliotece”, któremu towarzyszyło podsumowanie dwóch przypadających w 2025 roku jubileuszy: 70-lecia powstania WiMBP oraz 50-lecia oddania do użytku gmachu głównego Biblioteki. W ramach forum odbyło się również podsumowanie konkursu Mój DKK, w trakcie którego wręczono nagrody przyznane w kilku kategoriach. Łącznie w dwóch dniach wydarzenia wzięło udział 228 osób z 65 placówek bibliotecznych.
8. Organizacja 9 spotkań w ramach konwersatoriów bibliotekoznawczych:

 

XV edycja:

- 22 stycznia 2025 roku, dr hab. Krzysztof Wasilewski, prof. PK (Politechnika Koszalińska), Tworzenie regionu na peryferiach. Pomorze Środkowe i Ziemia Lubuska w dyskursach regionalistycznych.

- 19 lutego 2025 roku, dr Anna Lubińska (Uniwersytet Wrocławski), W poszukiwaniu nieskończoności - miłość do książek i domowe księgozbiory oczami Umberta Eco.

- 19 marca 2025 roku, dr hab. Aneta Firlej-Buzon, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski), Biblioteka i bibliotekarze w dobie feudalizmu platform cyfrowych.

- 16 kwietnia 2025 roku, dr Dawid Kotlarek (Biblioteka Publiczna w Świebodzinie), „Norwid” na dorobku – początki i rozwój WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

- 11 czerwca 2025 roku – emeryt. prof. dr hab. Gabriela Kapica (Uniwersytet Opolski, b. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu), Dziecięce szaradziarstwo. Dzieci jako odbiorcy i twórcy zagadek.

 

XVI edycja:

- 24 września 2025 roku – Ewelina Równicka, Anna Urbańska, Karolina Zielska (WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze), Relacja z 17. Forum Młodych Bibliotekarzy w Łodzi.

- 15 października 2025 roku – dr hab. Maciej Malinowski, prof. ANS (Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu), Język w mediach, czyli polszczyzna byle jaka [w ramach ogólnopolskiej interdyscyplinarnej konferencji naukowej „Miasto starsze niż prasa (III)”].

- 19 listopada 2025 roku – dr hab. Małgorzata Kowalska-Chrzanowska, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Paradygmat inkluzji: analiza barier i postulaty włączania niewykorzystanej populacji użytkowników bibliotek [w ramach IV Forum Bibliotek Lubuskich ph. „Miejsca nieoczywiste i niededykowane we współczesnej bibliotece”].

- 3 grudnia 2025 roku – dr Barbara Curzytek (WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze), O relacjach z Innym w rzeczywistości wielokulturowej: karaibskie koncepcje tożsamości.

 

Łączna liczba uczestników w 9 konwersatoriach: 587 stacjonarnie i 510 on-line.

9. Organizacja 3 spotkań w ramach comiesięcznych szkoleń pracowników WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.
10. Organizacja Konkursu: 31. Lubuski Wawrzyn Literacki, 20. Lubuski Wawrzyn Naukowy i 11 Lubuski Wawrzyn Dziennikarski.
11. Realizacja projektu „Digitalizacja Sorauer Wochenblatt z lat 1824-1898 ze zbiorów Biblioteki Norwida i starodruków ze zbiorów Seminarium w Paradyżu”; w ramach projektu zakupiono również sprzęt komputerowy (zestawy komputerowe i 2 dyski twarde). Projekt zrealizowano w ramach finansowania z MKiDN „Kultura Cyfrowa” oraz dofinansowania z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego.
12. Organizacja cyklu 8. spotkań ph. Rozmowy o Zielonej Górze, których tematem przewodnim była historia miasta Zielona Góra. Organizatorzy: Towarzystwo Miłośników Zielonej Góry WINNICA, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

- 28 stycznia 2025 roku – Zielona Góra w sztuce. Goście wydarzenia: dr Iwona Peryt-Gierasimczuk, Liwia Litecka.

- 25 lutego 2025 roku – Pionierzy Zielonej Góry. Goście wydarzenia: Wanda Skorulska, Wiesław Pyżewicz.

- 25 marca 2025 roku – Cmentarze naszego miasta. Goście spotkania: ks. dr hab. Robert Romulad Kufel, dr Bartłomiej Gruszka.

- 29 kwietnia 2025 roku – Ochrona zdrowia. Goście spotkania: prof. dr hab. Zbigniew Izdebski, lek. med. Kazimiera Kucharska-Barczyk.

- 20 maja 2025 roku – Prasa studencka. Goście wydarzenia: dr Andrzej Buck, Eugeniusz Kurzawa.

- 24 czerwca 2025 roku – Zielona Góra w archiwaliach. Goście wydarzenia: Beata Grelewicz, dr Paweł Kalisz.

- 30 września 2025 roku – Kwestie sanitarne w mieście. Goście spotkania: dr Hanna Kurowska, dr Małgorzata Szymczak.

- 28 października 2025 roku – Znane Zielonogórzanki. Goście wydarzenia prof. dr hab. Bogumiła Burda, dr Hanna Kurowska, dr Agnieszka Opalińska.

13. Organizacja 3 spotkań wspólne z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu w ramach Centrum Edukacyjnego IPN Przystanek Historia w Zielonej Górze:

- 19 lutego 2025 roku - „Stan wojenny w województwie gorzowskim” – wykład Jarosława Palickiego, pracownika gorzowskiej delegatury IPN.

- 27 października 2025 roku – Pokaz filmu dokumentalnego „Trzy śmierci Meriana Coopera” reż. Rafał Sałata.

- 9 grudnia 2025 roku – Pokaz filmu niemego „Mocny człowiek” reż. Henryk Szaro z muzyką na żywo graną przez orkiestrę Ludwika Sarskiego.

14. Organizacja cyklu „Lubuskie Winnice Znane i Nieznane” – 7 spotkań:

- 21 stycznia 2025 roku – Winnica Cantina;

- 18 lutego 2025 roku – Fundacja na rzecz lubuskiego dziedzictwa Gloria Monte Verde;

- 18 marca 2025 roku – Winnica Julia;

- 22 kwietnia 2025 roku – Winnica Saganum;

- 17 czerwca 2025 roku – Stowarzyszenie Grine Góra;

- 16 września 2025 roku – Winnica na Kawałku Ziemi;

- 20 października 2025 roku – Visit Zielona Góra.

15. 26 listopada 2025 roku – Organizacja spotkania: Rewolucja i labirynt samotności, spotkanie poświęcone literaturze, kulturze i tożsamości Meksyku z udziałem dra hab. Amana Rosalesa Rodrigueza, prof. UAM (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). Prowadzenie: dr Barbara Curzytek.
16. Udział przedstawiciela Biblioteki w pracach Komisji Prasoznawczej PAN oddział w Krakowie (dr. Andrzeja Buck) oraz Wydziałowej Rady Programowej kierunku filologia polska Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Wydziałowej Rady Programowej kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna Uniwersytetu Zielonogórskiego (dr. Przemysław Bartkowiak).
17. Udział dr. Andrzeja Bucka w pracach Rady Programowej Wydawnictwa Naukowego i Edukacyjnego SBP.
18. Udział dr. Andrzeja Bucka jako recenzenta w pracach naukowego czasopisma punktowanego – „Przegląd Biblioteczny” (70 punktów).
19. Udział dr. Przemysława Bartkowiaka jako recenzenta w pracach naukowego czasopisma punktowanego „In Gremium. Studia nad Historią, Kulturą i Polityką” (40 punktów). Jest to rocznik wydawany od 2007 roku przez Instytut Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego.
20. Udział dr. Przemysława Bartkowiaka w pracach zespołu redakcyjnego recenzowanego czasopisma popularnonaukowego „Ziemia Lubuska” wydawanego przez Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze.
21. W 2025 roku pracownicy WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze wygłosili kilka wykładów naukowych oraz popularnonaukowych dla różnych grup społecznych oraz wzięli udział w konferencjach naukowych, popularnonaukowych oraz branżowych.

 

11/ Zadania administracyjne, inwestycyjne i remonty

1. Podpisano umowę o dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021-2027 – Działanie FELB.2.1. Efektywność Energetyczna do projektu pn. „Przekształcenie gmachu głównego Biblioteki Norwida w budynek zeroemisyjny poprzez realizację innowacyjnego, hybrydowego źródła energii opartego o odnawialne źródła energii”. Zakres inwestycji obejmuje min.: budowę instalacji ogniw fotowoltaicznych (odnawialnych źródeł energii elektrycznej); budowę oraz integrację z instalacją PV akumulatora(ów) energii elektrycznej, a także w przypadku pozytywnych efektów analiz optymalizacyjnych, dodatkowo zasobników ciepła; wymianę oświetlenia na inteligentne i energooszczędne; modernizację instalacji elektrycznej w budynku biblioteki na bardziej efektywną energetycznie oraz przygotowaną do współpracy z instalacją ogniw fotowoltaicznych; wymianę podgrzewaczy ciepłej wody użytkowej na nowoczesne ze zintegrowaną pompą ciepła wraz z miejscową wymianą instalacji c.w.u.; budowę źródła ciepła (c.o.) opartego o pompy ciepła, budowę systemu odzysku ciepła z powietrza wentylacyjnego; opracowanie i wdrożenie systemu monitoringu zużycia energii oraz optymalizacji jej wykorzystania, w szczególności pochodzącej ze źródeł odnawialnych.

W 2025 roku rozpoczęto realizację projektu: przygotowano niezbędną dokumentację i przeprowadzono postępowanie przetargowe, które doprowadziło do wyłonienia Wykonawcy; przeprowadzono rozeznanie rynku i podpisano umowy w zakresie rozliczeń finansowych projektu, powołania inspektora nadzoru inwestorskiego oraz koordynatora merytorycznego projektu; podjęto współpracę z Wykonawcą poprzez organizację cyklicznych spotkań rady budowy, na których omawiane i uzgadniane były kluczowe dla inwestycji działania; opracowywane były dokumentacje projektów zamiennych dla lokalizacji pompy ciepła i magazynów energii oraz ilości, rozmieszczenia i metody montażu paneli fotowoltaicznych na dachach części wysokiej i niskiej budynku Biblioteki; wykonawca przeprowadził inwentaryzację pomieszczeń w celu zaprojektowania i dobrania najbardziej optymalnych opraw inteligentnego oświetlenia ledowego dla poszczególnych pomieszczeń; rozpoczęto prace nad opracowaniem i wdrożeniem inteligentnego systemu monitorowania i zarządzania energią; wykonawca dostarczył już na budowę część materiałów, urządzeń i sprzętu niezbędnych do wykonania robót objętych projektem (pompa ciepła, magazyny energii, falowniki, panele fotowoltaiczne oraz komponenty infrastruktury teletechnicznej i pomiarowej na potrzeby budowy systemu monitoringu) i wdrożenia.

2. Skompletowano dokumentację projektową z określeniem zakresu prac, przedmiarów robót i kosztorysami inwestorskimi dotyczącą modernizacji i nowej aranżacji holu w budynku głównym, przy al. Wojska Polskiego 9. Opracowano projekty techniczne (instalacji elektrycznej oświetlenia i projektu budowlanego konstrukcji antresoli w holu) oraz projekty sanitarne przebudowy systemu instalacji centralnego ogrzewania oraz wentylacji w holu, remontu toalet oraz modernizacji Działu Informacji Regionalnej i Bibliograficznej oraz modernizacji Patio. Dokumentację opracowano w ramach przygotowań do projektu pn. „Dokończmy modernizację Norwida. Przebudowa i aranżacja holu głównego z przestrzenią parteru (Etap I)” i złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021-2027 – Działanie FELB.05.04 – Infrastruktura Kulturowa i Turystyczna.
3. Opracowano Ekspertyzę Przeciwpożarową dla budynku głównego WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w związku z modernizacją (przebudową) holu na parterze budynku z przestrzenią przyległą i uzgodniono proponowanych rozwiązań z Komendą Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Gorzowie Wielkopolskim. Na podstawie opracowanej ekspertyzy uzyskano w Urzędzie Miasta Zielona Góra pozwolenie na budowę dla inwestycji modernizacji holu i budowy antresoli. Zaktualizowano również „Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego dla obiektu WiMBP”.
4. Opracowano dokumentację projektów budowlanych branży architektonicznej, sanitarnej i elektrycznej z zakresem prac, przedmiarami robót i kosztorysami inwestorskimi wraz z aranżacją i wyposażeniem dla przestrzeni mieszkania będącego w dyspozycji Biblioteki, znajdującego się przy Centrum Bibliotecznym dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa, klubu Pro Libris oraz baru na antresoli na potrzeby Muzeum Ilustracji Książkowej, które zostanie przeniesione z V piętra.
5. Przygotowano dokumentację i przeprowadzono postępowanie przetargowe w celu wyłonienia Wykonawcy robót remontowo-modernizacyjnych dla nowej przestrzeni Muzeum na antresoli. Przeprowadzono I etap prac, w ramach którego wykonane zostały roboty rozbiórkowe oraz częściowo roboty budowlane (wyburzenie ścian w celu połączenia przestrzeni, zabudowa okien, wylewki betonowe na podłogach pod nową wykładzinę), roboty elektryczne – wyprowadzenie instalacji - bez montażu opraw oświetleniowych i urządzeń oraz roboty sanitarne - wyprowadzenie instalacji z podejściami – bez montażu urządzeń. Zadanie sfinansowano ze środków MKiDN (dofinansowanie w kwocie 280 000,00 zł), wkładu własnego ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego (70 000,00 zł) oraz środków własnych WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (około 40 000,00 zł).
6. Przeprowadzono kapitalny remont pomieszczenia po Pracowni Plastycznej usytuowanego na niskim parterze. Zakres prac remontowych obejmował wymianę wykładziny, pomalowanie ścian i sufitu, położenie paneli podłogowych, zamontowanie rolet zaciemniających w oknach, zamontowanie nowego oświetlenia oraz wymianę części wyposażenia. Do wyremontowanego pomieszczenia przeniesiono Pracownię Digitalizacji z parteru budynku głównego.
7. Wykonano prace remontowo-malarskie w pomieszczeniu po Pracowni Digitalizacji znajdującym się w łączniku do Galerii i Sali im. Janusza Koniusza, do którego przeniesiono Pracownię Plastyczną z antresoli uwalniając przestrzeń dla nowej lokalizacji Muzeum Ilustracji Książkowej.
8. Dokonano zmiany aranżacji przestrzeni Czytelni Ogólnej na I piętrze z wykorzystaniem mebli i sprzętów wyposażenia z Mediateki „Szklana Pułapka”. Pomalowano częściowo ściany i słupy, zlikwidowano stare regały, stoły i krzesła. Księgozbiór ułożono na nowych regałach, wymieniono również ladę obsługi czytelników.
9. W ramach projektu „Digitalizacja Sorauer Wochenblatt z lat 1824-1898 ze zbiorów Biblioteki Norwida i starodruków ze zbiorów Seminarium w Paradyżu – I etap”, realizowanego z dofinansowaniem środków MKiDN, przeprowadzono procedurę zapytań ofertowych na usługi digitalizacji czasopisma i starodruków, która doprowadziła do podpisania umowy z wykonawcą i realizacji zadania. W ramach projektu zakupiono również zestaw komputerowy do opracowywania metadanych oraz 2 zewnętrzne dyski twarde. Łączna wartość projektu: 125 000,00 zł, w tym dofinansowanie MKiDN – 100 000,00 zł, wkład własny z budżetu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego – 25 000,00 zł).
10. Przygotowano opis przedmiotu zamówienia oraz dokumentację przetargową i przeprowadzono w trybie podstawowym bez negocjacji postępowania przetargowego na ochronę osób i mienia oraz świadczenie usług recepcyjnych i obsługę szatni w budynku głównym WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze przy al. Wojska Polskiego 9, na kolejny rok (obecnie obowiązująca umowa wygasa 1 lutego 2026 roku).
11. Przeprowadzono konserwację urządzeń klimatyzacji zamontowanych w pomieszczeniach budynku głównego Biblioteki oraz próbę szczelności instalacji gazowej w budynku a także przegląd przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz konserwację przeciwpożarowego systemu alarmowego i konserwację gaśnic.
12. Kontynuowano działania w zakresie monitorowania zużycia prądu i ciepła w związku z kryzysem energetycznym. Realizowano zarządzenie zobowiązujące pracowników do skutecznego ograniczenia zużycia mediów. U dostawców mediów (ENEA, Elektrociepłownia „Zielona Góra S.A.”) złożono stosowne oświadczenia do zamrożenia cen dostawy energii elektrycznej i ciepła.
13. Uporządkowano tereny zielone przed budynkiem Biblioteki wzdłuż wejścia głównego, odchwaszczono klomb z nasadzeniami wieloletnich roślin ozdobnych przy ławeczkach „Skweru Poetów” oraz wzdłuż podjazdu dla osób z niepełnosprawnościami, wysypano korę ozdobną pomiędzy roślinami, naprawiono i pomalowano uszkodzoną ławkę.
14. Kontynuowano prace remontowo – modernizacyjne w zakresie uzupełnienia wyposażenia oraz poprawy estetyki i funkcjonalności pomieszczeń:

- Uporządkowano pomieszczenia techniczne na niskim parterze wyniesiono i wywieziono do utylizacji 4 kontenery zbędnych mebli, sprzętów i urządzeń w tym zlikwidowany sprzęt komputerowy i urządzenia elektroniczne;

- Uzupełniono wyposażenie klubu Pro Libris Cafe na parterze przy wejściu do Biblioteki o dodatkowy regał i witrynkę na zbiory Andrzeja K. Waśkiewicza;

- Przeprowadzono rozeznanie rynku i zakupiono 13 podświetlanych gablot wystawienniczych do ekspozycji wystaw;

- Pomalowano ściany w Sali animacyjnej oraz przy stanowiskach obsługi czytelników w Wypożyczalni a także w holu i holu Centrum Bibliotecznego dla Dzieci i Młodzieży – Bibliotece Pana Kleksa;

- Pomalowano ściany, słupy oraz ościeża przy oknach w Sali Wykładowej im. Grzegorza Chmielewskiego na II piętrze budynku głównego;

- Pomalowano ścianę nad sceną w Sali im. Janusza Koniusza oraz ściany przy drzwiach głównej windy osobowej na wszystkich kondygnacjach;

- Naprawiono pokrycie dachu części wysokiej budynku głównego (zaizolowano i zaklejono nieszczelności);

- Wyprowadzono instalację wody oraz instalację elektryczną do zamontowania w holu głównym automatu z kawą (podpisano umowę na dzierżawę urządzenia);

- Zakupiono 2 metalowe szafy na potrzeby Pracowni Digitalizacji;

- W ramach uzupełnienia wyposażenia zakupiono fotel regał na książki i regał-boks na audiobooki do Centrum Bibliotecznego dla Dzieci i Młodzieży – Biblioteki Pana Kleksa;

- Zakupiono 15 krzeseł komputerowych z regulowanymi podłokietnikami dla pracowników działów w budynku głównym WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze i w filiach;

- W ramach uzupełnienia wyposażenia zakupiono stoły, fotele, dodatkowy regał i mównicę do Mediateki „Góra Mediów”.

15. Wykonano także szereg prac remontowo-modernizacyjnych w lokalach filii miejskich, dzięki którym poprawiono estetykę i podniesiono funkcjonalność pomieszczeń:

- W porozumieniu z Zielonogórską Spółdzielnią Mieszkaniową zamontowano daszek nad zewnętrznymi drzwiami wejściowymi do Filii nr 5 przy ul. Żołnierzy II Armii dla zabezpieczenia zainstalowanego biblioboksu, przewiezionego z budynku głównego WiMBP;

- W ramach doposażenia zakupiono 6 dodatkowych regałów na nowości do Filii nr 5 przy ul. Żołnierzy II Armii;

- Zabezpieczono instalację komputerową przy ladzie obsługi czytelników w Filii nr 4 przy ul. Podgórnej (przewody położono w korytkach elektrycznych i zabezpieczono listwą maskującą na podłodze);

- Naprawiono drzwi wejściowe do Filii nr 1 i 11 przy ul. Ptasiej (zakup i zamontowanie nowego zamka i wkładki patentowej, wzmocnienie klamki) nad wejściem zamontowano nowy reflektor halogenowy z czujnikiem zmierzchowo-ruchowym.

16. W celu uzupełnienia lub wymiany w 2025 roku zrealizowano zakupy następującego sprzętu komputerowego i oprogramowania:

- Zakup zestawu komputerowego oraz 2 dysków zewnętrznych (zakup w ramach projektu „Digitalizacja”);

- Zakup drukarki ZEBRA do drukowania kart czytelników w Wypożyczalni Głównej;

- Zakup komputera do Pracowni Plastycznej oraz zakup i zainstalowanie na dwóch komputerach oprogramowania graficznego CORELDRAW 2024;

- Zakup dwóch zestawów komputerowych do działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów;

- Zakup zestawu komputerowego do Filii nr 2 na Os. Pomorskim;

- Zakup drukarki laserowej na potrzeby Działu Wydawnictw;

- Zakup i wymiana akumulatorów do podtrzymywacza napięcia UPS w serwerowni głównej na IV piętrze;

- Oprogramowanie antywirusowe ESET (odnowienie na kolejny rok – 170 licencji);

- Wykupienie rocznej polisy serwisowej oprogramowania sklepu internetowego;

- Wykupienie na kolejny rok polisy serwisowej dla Kompleksowego Systemu Zarządzania Biblioteką PROLIB funkcjonującego w Bibliotece i oprogramowania narzędziowego PROGRESS;

- Wykupiono abonament roczny wsparcia serwisowego dla urządzenia Firewall zabezpieczającego sieć komputerową WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze przed atakami z zewnątrz;

- Zakupiono roczną licencję dostępową do oprogramowania Team Viewer Business do zdalnego zarządzania urządzeniami komputerowymi w ramach centrum Przetwarzania Danych Bibliotecznych funkcjonującego w WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze;

- Partycypowano w kosztach utrzymania oprogramowania d’LIBRA w ramach współtworzenia z Uniwersytetem Zielonogórskim „Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej”;

- Podpisano na kolejny rok umowę na hosting na serwerach zewnętrznych stron internetowych WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.

17. Dokonywano zakupów urządzeń i sprzętów w związku z realizowanymi przez WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze projektami dofinansowanymi w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Interreg VIA Fundusz małych Projektów Euroregion Sprewa Nysa Bóbr (m.in. maszyny drukarskie, tablice interaktywne, totem, gabloty wystawiennicze, laptopy, tablety, sprzęt nagłośnieniowy i oświetleniowy, ścianki ekspozycyjne, sztalugi, potykacze informacyjno-reklamowe.
18. Ponadto prowadzono drobne naprawy i bieżącą konserwację urządzeń i sprzętu w celu zachowania ich właściwego stanu technicznego i umożliwienia prawidłowego funkcjonowania poszczególnych działów w budynku głównym i w filiach. Kontynuowano także prace remontowo-modernizacyjne w zakresie uzupełnienia wyposażenia oraz poprawy estetyki i funkcjonalności pomieszczeń wewnątrz i terenu wokół WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze.
19. Prowadzono całkowitą obsługą transportową gmachu głównego i filii WiMBP im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze w zakresie m.in.: rozwożenie książek do filii (nowości; z oprawy, zwrotów książek z biblioboxu), zabieranie książek do zbiorów zabezpieczonych i makulatury; wyjazdy z Działem Badań Analiz i Metodyki do Bibliotek położonych w południowej i północnej części województwa Lubuskiego; realizacja transportu przy różnego rodzaju zakupach związanych z bieżącą działalnością i przewożeniu różnych rzeczy do Biblioteki i na filie; zapewnienie transportu przy odbiorze książek i czasopism darowanych Bibliotece przez instytucje i osoby prywatne.
20. Realizacja zadań związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy oraz ochroną ppoż. wynikających z zaleceń inspektora bhp (przeglądy i konserwacja gaśnic i hydrantów, konserwacja systemu oddymiania, pomiary rezystancji izolacji i skuteczności zerowania instalacji elektrycznej, zakupy środków higieny osobistej i odzieży roboczej należnej pracownikom. Szkolenia pracowników w zakresie BHP i ppoż).

Inne zadania:

Pracownicy Archiwum Państwowego w Zielonej Górze dokonali przeglądu niektórych grup akt znajdujących się w Archiwum Biblioteki celem ustalenia ich wartości historycznej (konsultacja mailowa i telefoniczna). W jej wyniku, do brakowania przygotowano 83 j.a. ujętych w 78 poz. spisu. Po uzyskaniu zgody Archiwum Państwowego w Zielonej Górze, dokumentację ujętą w 78 poz. spisu (tj. ok. 2 mb.) przekazano do zniszczenia.

 

12/ Pozyskiwanie środków finansowych (wkładów własnych) z programów Unii Europejskiej, fundacji, funduszy, programów operacyjnych itp.

Lp.	Nazwa zadania	Źródło finansowania	Kwota dofinansowania w zł
	11 (14). Kozzi Film Festiwal. Festiwal Filmu, Teatru i Książki Kozzi Stuhr Pszoniak	MKiDN Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (wkład własny 10 250,00 zł)	50 250,00 zł
	Modernizacja i nowoczesna aranżacja Muzeum Ilustracji Książkowej Biblioteki Norwida	MKiDN Departament Szkolnictwa Artystycznego (wkład własny 70 000,00 zł)	350 000,00 zł
	Zimowa Czytelnia Norwida 2025 – „Warsztatowy zawrót głowy”	Urząd Miasta Zielona Góra (wkład własny 300,00 zł)	3 300,00 zł
	Digitalizacja Sorauer Wochenblatt z lat 1824-1898 ze zbiorów Biblioteki Norwida i starodruków ze zbiorów Seminarium w Paradyżu - I etap	MKiDN Departament Mediów i Sektorów Kreatywnych (wkład własny 25 000,00 zł)	125 000,00 zł
	Kino znad granicy 2025	Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej (wkład własny 29 850,00 zł)	58 850,00 zł
	Role drugoplanowe podczas 11 (14). Kozzi Film Festiwal. Festiwal Filmu, Teatru i Książki Kozzi Stuhr Pszoniak	Państwowy Instytut Sztuki Filmowej (wkład własny 40 000,00 zł)	80 000,00 zł
	Budujemy przyszłość	Urząd Miasta Zielona Góra (wkład własny 300,00 zł)	3 300,00 zł
	Letnia Czytelnia Norwida – Akcja Lato	Urząd Miasta Zielona Góra (wkład własny 150,00 zł)	1 650,00 zł
	Z książką na leżaku	Zielonogórski Ośrodek Kultury	10 000,00 zł
	27. Międzynarodowy Otwarty Konkurs na Rysunek Satyryczny	Polska Fundacja Narodowa (wkład własny 4000,00 zł)	39 860,00 zł
	Mobilna kadra Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze	Narodowa Agencja Programu Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności	249 372,67 zł
	Wniosek o przyznanie środków na finansowanie kosztów kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców	Powiatowy Urząd Pracy w Zielonej Górze (wkład własny 3896,00 zł)	19 480,00 zł
	Wczoraj i dziś – historia druku w przestrzeni cyfrowej	Narodowy Instytut Muzyki i Tańca (wkład własny 33 540,33 zł)	106 060,03 zł
	Salon Immersji	Narodowy Instytut Muzyki i Tańca (wkład własny 29 507,07 zł)	86 045,61 zł
	Co kryją mury Zielonej Góry?	Narodowy Instytut Muzyki i Tańca (wkład własny 21 226,41 zł)	66 375,39 zł
	Czytelnia Dramatu	Narodowy Instytut Muzyki i Tańca (wkład własny 31 184,34 zł)	91 374,32 zł
	Obchody jubileuszu 200-lecia założenia czasopisma „Grünberger Wochenblatt” - wystawa i konferencja naukowa	Interreg VIA Fundusz małych Projektów Euroregion Sprewa Nysa Bóbr (wkład własny 21 088,29 zł)	105 441,42 zł
	Dyskusyjne Kluby Książki 2025 w południowej części województwa lubuskiego	Instytut Książki/Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego (wkład własny 25 000 zł)	147 265,00 zł
	Lubuskie Wawrzyny 2024	Uniwersytet Zielonogórski; Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim; Zamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wielkopolskim Filia Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; WiMBP im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie Wielkopolskim; Wojewoda Lubuski; Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego; Urząd Miasta Zielona Góra; Firma Sygnity Business Solutions S.A.; Firma Digital Center.	66 645,53 zł
	Dotacja na zakup nowości wydawniczych (Filia nr 3)	Spółdzielnia Mieszkaniowa „Zacisze”	1 500,00 zł
	Dotacja na zakup nowości wydawniczych (Filia nr 8)	Zakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa „Zastal”	3450,59 zł

 

 

W Antykwariacie Internetowym „Volumen” sprzedano 2 787 wol. za kwotę 9 553,58 zł.

Kiermasze książek – 5 980 wol. za kwotę 19 932,00 zł.

Łącznie z tytułu sprzedaży książek – 8 767 wol. za kwotę                                                       – 29 485,58 zł;

W 2025 roku z wynajmu sal uzyskano 8 325,20 zł netto                                                          – 10 240,00 zł brutto;

Za opisy bibliograficzne pobrane przez biblioteki przyłączone do CPDB uzyskano kwotę 2 456,26 zł netto (VAT 0%)                                                                                                                                                        – 2 456,26 zł brutto;

Z tytułu opłat stałych pobieranych od bibliotek za administrowanie siecią kwotę 25 200,00 zł netto – 30 996,00 zł brutto.

We współpracy ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Biblioteki Norwida przygotowano wnioski do::

1. a) Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego:

- Obchody 70-lecia Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze (wkład własny 1 500,00 zł)                                                                                                              – 11 500,00 zł

- Nurt Teatralny w ramach 11(14). Kozzi Film Festiwal (wkład własny 500,00 zł)                – 10 000,00 zł

We współpracy ze SBP Zarząd Oddziału w Zielonej Górze przygotowano wnioski do:

1. a) Urzędu Miasta Zielona Góra:

- Dyskusje o książkach w ramach 11 (14). Kozzi Film Festiwal. Festiwalu Filmu, Teatru i Książki Kozzi Pszoniak Stuhr (wkład własny 1 500,00 zł)                                                                                                            –   16 500,00 zł

- 15. Festiwal Literacki im. Anny Tokarskiej Proza Poetów (wkład własny 1 500,00 zł)   –  16 500,00 zł

 

13/ Realizacja pozostałych zadań:

Lp.	Nazwa zadania	Ilość 2025 rok
		część wojewódzka	filie miejskie	razem
1.	lekcje biblioteczne	7	143	150
2.	konferencje, sesje naukowe	18	-	18
3.	spotkania autorskie	63	15	78
4.	pogadanki, odczyty	27	23	50
5.	szkolenia (w tym konwersacje)	99	40	139
6	konkursy	8	2	10
7.	wystawy	25	58	83
8.	wycieczki	64	15	79
9.	inne (m.in. warsztaty dla grup zorganizowanych, koncerty, spektakle, filmy)	118	341	459